الزامات حکمرانی سرمایه انسانی مبتنی بر مدیریت کارآمد سازمانی: رویکرد تحلیل مضمون

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، مدیریت منابع انسانی، واحد ارس، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استادیار مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، آذربایجان شرقی، ایران

3 استاد مدیریت دولتی، دانشگاه تهران، پردیس فارابی، قم، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.30495/EHR.1404.1192101
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، الگوی حکمرانی سرمایه انسانی مبتنی بر مدیریت کارآمد سازمانی بود. به این منظور از روش تحلیل مضمون استفاده گردید. حوزه پژوهش، مدیران و کارکنان سازمان‌های دولتی بودند. داده‌های پژوهش با استفاده از مصاحبه‌های فردی نیمه ساختاریافته جمع‌آوری گردید، نمونه آماری شامل 23 نفر از مدیران وزارت صمت بودند که به شیوه نمونه­گیری هدفمند، از نوع ملاک­محور انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضامین تحلیل‌شده‌اند. برای تأمین روایی و پایایی از روش گوبا و لینکلن (1980) شامل معیارهای «قابلیت اعتبار، قابلیت انتقال، قابلیت اتکا و قابلیت تأیید استفاده شد. یافته‌های پژوهش بیانگر پنج بُعد الزامات مدیریتی (مشتمل بر برنامه‌ریزی منابع انسانی، توسعه و آموزش سرمایه انسانی، مدیریت و ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیریت مشارکتی)، الزامات ساختاری (مشتمل بر پویایی ساختار سازمانی، ظرفیت­سازی سازمانی، سرمایه اجتماعی و ارتباطات)، الزامات راهبردی (مشتمل بر توجه به فرهنگ یادگیری ‌سازمانی، بهینه‌سازی عملکرد راهبردی سازمان، نگهداشت نیروی انسانی کارامد)، الزامات زمینه­ای (مشتمل بر زمینه­های فرهنگی، زمینه­های سازمانی، زمینه­های تخصصی- حرفه­ای) و چالش­ها (مشتمل بر ضعف در رهبری سازمان (مدیریت به جای رهبری)، ضعف ساختاری سازمان، ضعف در ساخت زنجیره تامین استعداد) مورد سازماندهی قرار گرفت. با توجه به یافته­ها در زمینه حکرانی سرمایه انسانی مبتنی بر مدیریت کارآمد توجه به مؤلفه­های فردی، سازمانی و مدیریتی باید مد نظر قرار گیرد.