شناسایی و سطح‌‌بندی عوامل اثرگذار بر رهبری دیجیتال در نظام آموزش عالی با رویکرد مدلسازی ساختاری تفسیری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی دانشکده علوم تربیتی و مشاوره، دانشگاه آزاداسلامی، واحد رودهن، ایران. (نویسنده مسئول)

2 دانشیار گروه مدیریت آموزشی دانشکده علوم تربیتی و مدیریت دانشگاه آزاد واحد رودهن،تهران،ایران.

3 دانشجوی دکتری ، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند، ایران

doi
https://doi.org/10.30495/EHR.1404.1214021
چکیده

این مطالعه با هدف شناسایی و سطح‌بندی عوامل اثرگذار بر رهبری دیجیتال در نظام آموزش عالی انجام شده است. این پژوهش با رویکردی آمیخته و در دو فاز کیفی و کمّی طراحی شده است. در فاز کیفی، از تحلیل محتوای مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ خبره دانشگاهی استفاده شد و مؤلفه‌های کلیدی رهبری دیجیتال استخراج گردید. در فاز کمّی، با به‌کارگیری روش مدلسازی ساختاری تفسیری و تحلیل میک مک، عوامل شناسایی‌شده سطح‌بندی و روابط بین آن‌ها مشخص شد. نتایج نشان داد که عوامل اثرگذار بر رهبری دیجیتال در ۱۰ مؤلفه اصلی دسته‌بندی می‌شوند: چشم‌انداز و استراتژی، فرهنگ دیجیتال، امنیت دیجیتال، ارتباطات دیجیتال، ساختار دیجیتال، اقتصاد دیجیتال، هوش دیجیتال، سواد دیجیتال، شایستگی‌های رهبران دیجیتال و مشارکت ذینفعان. این عوامل در چهار سطح طبقه‌بندی شدند: متغیرهای مستقل (چشم‌انداز و استراتژی)، پیوندی (فرهنگ دیجیتال و مشارکت ذینفعان)، وابسته (اقتصاد دیجیتال، هوش دیجیتال، سواد دیجیتال و شایستگی‌ها) و پایه‌ای (امنیت و ارتباطات دیجیتال). تحلیل میک مک نیز تأثیر متقابل این عوامل را تأیید کرد. این پژوهش نشان می‌دهد که موفقیت رهبری دیجیتال در آموزش عالی نیازمند توجه همزمان به عوامل مختلف در سطوح متفاوت است. یافته‌های این مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران و مدیران آموزشی در طراحی الگوهای بومی رهبری دیجیتال کمک کند.