ارائه مدل زنجیره تامین تاب آور حلقه بسته پایدار با استفاده از الگوریتم های فرا مکاشفه ای

نویسندگان

1 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

3 گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

doi
چکیده

افزایش اختلالات و الزامات زیست‌محیطی در زنجیره‌های تأمین، طراحی زنجیره تأمین حلقه‌بسته‌ای را که به‌طور همزمان تاب‌آور و پایدار [i] باشد، به یک چالش اساسی تبدیل کرده است. پیچیدگی مدل‌های مرتبط با این نوع زنجیره تأمین، حل دقیق آن‌ها را دشوار ساخته و مستلزم به‌کارگیری الگوریتم‌های فرا‌مکاشفه‌ای برای دستیابی به راه‌حل‌های کارا و نزدیک به بهینه است. مطالعات در حوزه طراحی زنجیره تأمین عمدتاً بر مدل‌های تک‌محصولی و تک‌دوره‌ای متمرکز بوده‌اند، در حالی‌که مدل ارائه‌شده در این پژوهش به‌صورت چندمحصولی و چنددوره‌ای توسعه یافته و همین امر منجر به ایجاد رقابت منابع میان محصولات می‌شود. پژوهش حاضر  به ارائه مدل شبکه زنجیره تأمین حلقه‌بسته تاب‌آور پایدار با استفاده از الگوریتم های فرا مکاشفه ای می پردازد. تحقیق پیش رو از منظر هدف کاربردی از نوع تحقیقات کمی(مدل سازی ریاضی) است. مدل پژوهش یک مدل برنامه ریزی چند هدفه سخت می باشد که شامل کمینه سازی اهداف متناقض هزینه ها و اثرات مخرب زیست محیطی و بیشینه سازی مشاغل است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که که الگوریتم بهینه سازی توده ای ذرات رقابتی (CMOPSO) از نظر کارایی محاسباتی برای مسائل بزرگ‌مقیاس و پیچیده نسبت به الگوریتم ژنتیک با مرتب سازی غیرمغلوب (NSGA-II)  مناسب‌تر است. مدل ارائه‌شده مشخص می‌کند که در هر دوره، سرمایه‌گذاری در تاب‌آوری برای کدام محصول از توجیه‌پذیری بیشتری برخوردار است. همچنین تعادل بهینه‌ای میان هزینه، پایداری و سطح خدمت برقرار می‌سازد. افزون بر این، رقابت محصولات بر سر ظرفیت تولید، منابع حمل‌ونقل و موجودی را در شرایط عادی و اختلال، با لحاظ سناریوهای مختلف، مورد بررسی قرار می‌دهد.