بررسی پاسخ اکولوژیک و فیتوشیمیایی گیاه دارویی L. Mentha piperita در سطوح مختلف کودهای نیتروژنی در منطقه خوزستان
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، البرز، ایران
2 استاد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابعطبیعی رامین خوزستان، خوزستان، ایران
3 استاد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابعطبیعی رامین خوزستان، خوزستان، ایران
4 دانشجوی دکتری زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابعطبیعی رامین خوزستان، خوزستان، ایران
5 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابعطبیعی رامین، خوزستان
doi
چکیده
نعناع فلفلی (L. Mentha piperita) گیاهی معطر دارویی است که کشت آن بهدلیل فقر مواد آلی خاک در خوزستان محدود گشته است. از این رو انتخاب نوع و میزان کود جهت تضمین عملکرد مطلوب ضروری است. بدین منظور در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه رامین خوزستان در سال 93-1392، آزمایشی فاکتوریل بر پایه بلوک های کامل تصادفی اجرا شد. عامل اول شامل سه فرم کود نیتروژنی مایع (اوره آمونیوم نیترات (UAN))، پودری (سولفات آمونیوم) و گرانولی (اوره) و عامل دوم شامل سطوح نیتروژن (صفر، 70، 140، 210 و 280 کیلوگرم بر هکتار) بود. تیمارها در سه تکرار اجرا گردید. برداشت در مرحله غنچه دهی صورت گرفت. اسانس برگ ها به روش تقطیر با آب (طرح کلونجر) استخراج و جهت شناسایی ترکیبات از دستگاه GC/MS استفاده شد. سطوح و نوع نیتروژن تأثیر معنی داری بر صفات رویشی، درصد اسانس و کارایی استفاده از نیتروژن داشت. با افزایش سطوح نیتروژن، صفات رویشی و درصد اسانس بهصورت خطی افزایش یافت. تاثیر کود UAN بیشتر از اوره و سولفات آمونیوم بود. با این وجود، روند کارایی استفاده از نیتروژن نزولی بوده و کمترین کارایی را کود سولفات آمونیوم در سطح 280 کیلوگرم نیتروژن در هکتار نشان داد. سطوح و نوع کود نیتروژن بر ترکیبات اسانس نیز تاثیرگذار بود. بیشترین محتوی منتول در تیمار شاهد (16/37 درصد) و در سطح 70 کیلوگرم نیتروژن در هکتار (44/38 درصد) بدست آمد. با این وجود کاربرد بیشتر نیتروژن به کاهش محتوی منتول انجامید. علاوه بر این، اوره و سولفات آمونیوم بهترتیب بیشترین و کمترین اثر را بر محتوی منتول داشتند. همچنین کاربرد UAN نیز کمترین میزان منتوفوران (17/1 درصد) را نشان داد.