مکانهای ناپایدار شهری در برابر زلزله (مطالعه موردی: بافت فرسوده شهر خرمآباد)
نویسندگان
1 (عضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران)
2 (عضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران)
3 (دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران)
doi
چکیده
کشور ایران به دلیل قرار گیری روی کمربند زلزلهخیز جهان به طور مکرر با زلزله مواجه میشود. به تبع شهر خرمآباد نیز از این قاعده مستثنی نبوده و با توجه به وجود گسلهای اصلی و فعال در منطقه در پهنه خطر زلزله خیزی بالا قرار گرفته است. بافت قدیم شهر خرمآباد نیز بر اثر قدمت بناها، فرسودگی بافت و دسترسی نامناسب و عرض کم معابر، ضعف زیرساختها، به عرصههای آسیب پذیر در برابر حوادث و سوانح طبیعی و انسان ساخت تبدیل شده است.هدف اصلی این پژوهش، بررسی و تحلیل عناصر تأثیرگذار بر میزان ناپایداری بافتهای فرسوده در راستای افزایش ایمنی این بافتها جهت ارتقاء شرایط سکونت و در واقع توسعه پایدار آن بافتها میباشد.ماهیت تحقیق، نظری-کاربردی و نوع مطالعه، توصیفی ـ تحلیلی است. از این رو در این پژوهش، میزان آسیب پذیری و ناپایداری بافت فرسوده شهر خرمآباد در مقابل زلزله بررسی شده است و با دیدگاه کل نگر شاخصهای اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، خدمات اضطراری، درجه زلزله خیزی و... بررسی و با مدل AHP میزان ناپایداری شاخصهای مذکور اولویتبندی و تحلیل گردیده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که در اکثر شاخصهای مورد بررسی بویژه در زمینه شاخصهای کالبدی مانند؛ سطح اشغال، اندازه قطعات، مصالح ساختمانی، قدمت ابنیه، وضعیت دسترسی، دسترسی به خدمات اضطراری و... بافت فرسوده شهر خرمآباد آسیب پذیر بوده و ناپایدار میباشد و کارایی لازم را در مقابل بحران احتمالی ندارد.