تبیین فرایند پایش توازن کالبدی در مدل نوسازی متوازن بافتهای فرسودهی شهری با استفاده از روش سیستم داینامیک (نمونه موردی: بافت فرسوده مرکزی شهر زنجان)
نویسندگان
1 (دانشیار گروه شهرسازی واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران)
2 (گروه شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران)
3 (گروه شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران)
doi
چکیده
امروزه در بهبود محیط زیست شهری همچون نوسازی بافتهای فرسوده ضرورت بهرهبرداری از آموزهها و تجارب گذشته با استفاده از مدلها، به ویژه مدلی مفهومی که از نظریهای بومی استفاده کرده و با شرایط زمینهای کشور ما سازگاری داشته باشد، ضروریست. لذا این پژوهش چارچوب خود را بر مبنای فرایندی نوین برای دستیابی به تغییرات مثبت در نوسازی بافتهای فرسوده قرار داده است. در این مقاله ابتدا نظریه "نوسازی متوازن بافتهای فرسوده شهری" تبیین گشته و از آن در نمونه موردی(بافت فرسوده مرکزی شهر زنجان) استفاده میشود. نتایج حاصل شده از گام نخست، برای استفاده در "مدلسازی داینامیکی سیستم بافت فرسوده" مورد استفاده قرار میگیرد. متغیرهای پژوهش که برای استفاده در مدلسازی استفاده میشوند، شامل تعداد فراوان شاخصها، مؤلفهها و عناصر کالبدی بافت فرسوده شهری میباشند که از منابع معتبر نظری و مطالعات میدانی و پرسشنامه و نیز استفاده از نظر نخبگان به روش دلفی، به دست میآیند و در نهایت با استفاده از روش تحلیل عاملی، به شاخصهای مهم و تأثیرگذار کاهش مییابند. پژوهش حاضر از حیث هدف، کاربردی و از حیث روش، پیمایشی محسوب میشود. جامعه آماری این پژوهش ساکنین و استفاده کنندگان از بافت فرسوده مرکزی شهر زنجان میباشند که 375 نفر از شهروندان به عنوان جامعه نمونه به صورت نمونهگیری تصادفی انتخاب شدند. نتایج این پژوهش در "مدل نوسازی متوازن" نشان میدهد که بافت فرسوده مرکزی زنجان، در بعد کالبدی، از توازن خارج گشته و اولویتهای اقدام برای به توازن رسانیدن بافت را مشخص مینمایند. خروجی "مدل سیستم داینامیک نرمافزار ونسیم" نیز از رو به نامتوازن بودن سیستم بافت فرسوده در آینده حکایت دارد. همچنین مدلهای سیستم داینامیک، صحت نتایج نظریه متوازن را تأیید میکند.
