درنگی بر مهمترین خصیصههای سبکی غزلیات فیض کاشانی
نویسندگان
1 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.30495/dk.2020.678934چکیده
یکی از حوزههای بسیار فعال ادب پارسی، شاخة ادب عرفانی است که پیشینة بسیار استواری دارد و بخش گستردهای از ادبیات ما را به خود اختصاص داده است. برای بررسی سیر تحوّل تصوف و عرفان و وضعیت آن در دورهها و جاهای گوناگون نیاز است که آثار خلق شده در این حوزه بررسی و تحلیل شوند. ملا محسن فیض کاشانی از شخصیتهای برجسته و تأثیرگذار عصر صفویه است که بیش از 200 اثر را بدو نسبت دادهاند. از این حکیم و عارف برجسته، دیوان شعری به یادگار مانده است که حدود دوازده هزار بیت را در بر دارد. در این مقاله قصد بر آن است که غزلیات فیض از دیدگاه سبکشناختی مورد مطالعه قرار گیرد. بدین منظور غزلیات فیض در سه محور لفظی، معنایی و ادبی به صورت جداگانه بررسی خواهد شد. نکتة قابل تأمّل این است که در غزلیات این شاعر برخی ویژگیهای لفظی و ساختاری خاص وجود دارد که میتوان از آنها به عنوان ویژگیهای سبکی این شاعر یاد کرد و در متن مقاله به تفصیل دربارة آنها سخن به میان خواهد آمد. لازم به ذکر است که مقالة پیش رو با ابزار کتابخانه ای و سند پژوهی در سه قلمرو زبانی، ادبی و فکری بر روی غزلیات فیض صورت پذیرفته است.