بررسی اهمیت مؤلفههای کالبدی معماری در گونههای مجتمع مسکونی (پراکنده، نواری، متمرکز) بر روی استرس و افسردگی (نمونه موردی: 9 مجتمع مسکونی در تهران بعد از انقلاب)
نویسندگان
1 استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
2 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
3 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
4 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
doi
چکیده
همزمان با رشد سریع مجتمعهای مسکونی و توسعه کالبدی آنها گاهی شاهد افول کیفیات محیطی فضاهای مسکونی هستیم که خود باعث بروز بحرانهای مختلفی در زندگی شده است. امروزه معضلات آپارتماننشینی طیف وسیعی از ناراحتیهای روانی چون: استرس، اضطراب، افسردگی را شامل میشوند. هدف از این پژوهش بررسی تفاوت مؤلفههای کالبدی معماری در کاهش افسردگی و اضطراب در مجتمعهای مسکونی پراکنده، نواری و متمرکز بود. جامعه آماری این پژوهش 3400 نفر از ساکنان 9 مجتمع مسکونی در شهر تهران بودند. نمونهگیری از نوع تصادفی ساده و با استفاده از جدول مورگان به تعداد 340 نفر انجام شد. جهت ارزیابی اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته (مؤلفههای کالبدی معماری در سلامت روان) که روایی آن توسط 20 نفر از اساتید و کارشناسان حوزه معماری انجام شد و دارای پایایی 0.809 و پرسشنامه اضطراب موقعیتی- خصیصهای با پایایی 0.90 و پرسشنامه بک با پایایی 0.93 جهت ارزیابی افسردگی استفاده شد. جهت تحلیل دادههای پژوهش از آزمونهای همبستگی پیرسون و رگرسیون در نرمافزار اس.پی.اس.اس نسخه 25 استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که همه مؤلفههای کالبدی بین گونههای مختلف مجتمع مسکونی پراکنده، نواری، متمرکز و استرس و افسردگی همبستگی وجود دارد. همچنین تحلیل نتایج پژوهش مشخص میکند که همه مؤلفههای کالبدی مجتمع مسکونی در مجتمعهای پراکنده بیشتر میتواند در کاهش استرس با ضریب همبستگی 784/0، ضریب رگرسیونی بتا0.550- و در کاهش افسردگی با ضریب همبستگی 776/0، ضریب رگرسیونی بتا 0.574- به نسبت نواری و متمرکز مؤثر باشند.