بررسی جلوه¬های فرهنگ عامّه در متمّم‌السّیر

doi
چکیده

نوشتار حاضر به روش توصیفی- تحلیلی جلوه­هایی از فرهنگ عامۀ مردم را در یک سیرۀ نبوی به نام متمّم­السّیر فی فضیلۀ خیرالبشر استخراج کرده است. اثر نامبرده در قرن نهم به قلم عبدالعزیز ملقّب به محیی الحصاری تألیف شده است. نمودهایی از زندگی مردم عامّه از جمله پیشه­ها و مشاغل، اسباب و ملزومات زندگی، بناهای خاص و کاربری آنها، خوراک­ها، پوشیدنی­ها و بویژه آداب و رسوم­ها در ضمن روایت­های مؤلّف آمده است. بطور قطع همۀ این مظاهر و نمودها را نمی­توان مربوط به دورۀ جاهلی و صدر اسلام به حساب آورد بلکه مؤلّف بنا بر آگاهی­های خودش از زمانه­ای که در آن می­زیسته یا با رونویسی از منابع سیره و تاریخی، آنها را در خلال روایت­هایش آورده است. بنابراین ترسیم کردن یک تصویر واقعی از فرهنگ مردم در صدر اسلام در گرو این است که همۀ منابع تاریخی و سیره­های متقدّم مطالعه شوند. آنگاه با تحقیق در وجوه مشترک آنها در زمینۀ فرهنگ مردم می­توان به تصویری نزدیک به واقعیت رسید.