آثار سرریز ناشی از گسترش صنایع در استان تهران بر استانهای همجوار ( رویکرد جدول داده – ستانده بین منطقهای)
نویسندگان
1 دانش آموخته اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
2 استاد بازنشسته و عضو سابق هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 دانشیار و عضو هیات علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
4 عضو هیات علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
doi
چکیده
تکنیک داده – ستانده از سالها قبل و به طور گسترده در برنامهریزیهای منطقهای بکار رفته است، اما آنچه که کمتر به آن پرداخته شده است، مدلهای چند منطقهای و اثرات سریز و بازخورد بین مناطق است. با توجه به اینکه ساخت جداول داده – ستانده بین منطقهای بسیار پرهزینه و زمانبراست، اولین سوال قابل طرح این است که آیا ساخت این جداول ضرورت دارد یا خیر؟ و با نادیده گرفتن این اثرات در مدلهای تک منطقهای خطای برنامهریزان و سیاستگذاران چقدر است؟ در این مقاله نشان خواهیم داد هر چه تعداد مناطق افزایش یابد، خطای حاصل از استفاده از مدلهای تک منطقهای و نادیده گرفتن آثار سرریز و بازخورد نیز افزایش مییابد، به طوریکه میانگین خطای در نظر نگرفتن آثار سرریز و بازخورد در یک مدل تک منطقهای در مقایسه با مدل دو منطقهای در حدود 6/19 درصد است که در مقایسه با یک مدل 7 منطقهای میانگین این خطا به 6/29 درصد نیز میرسد. از دیگر نتایج حاصل از این تحقیق تعیین میزان آثار سرریز تغییرات در استان تهران بر روی سایر استانها است. نتایج بررسیها نشان میدهد؛ بیشترین آثار سرریز بر استان قزوین و کمترین آثار بر استان سمنان است. آثار سرریز به تفکیک بخشها نیز نشان میدهد، در بخشهای صنایع غذایی و فلزی استانهای قزوین، مرکزی و مازندران بیشترین آثار را دریافت میکنند و در بخشهای ماشینآلات، شیمیایی، بیشترین آثار سرریز از آن استانهای قزوین و مرکزی است. Abstract Input-output technique has enjoyed wide applications in regional planning. However, multiregional models, spillover effects, and feedback effects among regions have not attracted enough attention. As construction of interregional input-output tables is costly and time consuming, the main questions are if such tables are beneficial, and what are the consequences of ignoring regional effects by resorting to single-region modeling. This paper attempts to show that as number of regions increase, the error rate of using single-regional modeling and ignoring spillover and feedback effects increases. The mean error rate for not considering spillover and feedback effects in a single-regional model is 14 percent in respect to a two-regional model. The mean error for not considering spillover and feedback effects in a two-regional model is 17.7 percent in respect to a seven-regional model. This paper studied the spillover effects of developments in Tehran on other provinces as a case study. The results showed that Gahzvin had the highest impact and Seman had the lowest impact. The division of impact based on sectors showed that food and metal industries in Gazvin, Markazi, and Mazandran received the highest benefit from development in Tehran. Machinery and Chemical industries in Gazvin highly benefited from spillover effects from Tehran.