تحلیل روایت شناسانه داستان «شب عیدی» نوشته مهدی اخوان ثالث بر اساس نظریه ژرار ژنت
نویسندگان
1
doi
چکیده
مجموعه داستان «مرد جن زده» در برگیرنده چهار داستان از مهدی اخوان ثالث به نام های«شب عیدی»، «مرد جن زده»، «انبوه بی شمار شاعران» و «آژدان» است. در این نوشتار، داستان کوتاه «شب عیدی» که به لحاظ عناصر داستانی ساختارمند ترین اثر این مجموعه است بر اساس سه مولفه روایت شناسی ژرار ژنت شامل: «زمان دستوری» (ترتیب، تداوم، بسامد)، «وجه» و «صدا» تحلیل می شود. با تحلیل این داستان که یکی از روایت های قابل توجه رئالیسم انتقادی دهه بیست کشورمان محسوب می شود می توان دریافت که سیر داستان به لحاظ«زمان دستوری» خطی و دارای «بسامد» مفرد است و به لحاظ «وجه» دارای «کانون روایت بیرونی» است. «فاصله» روایت و داستان در این اثر با توجه به عدم حضور راوی در متن روایت چندان محسوس نیست. داستان «شب عیدی» علاوه بر جنبه های ادبی به لحاظ اجتماعی نیز تصویری انتقادی از واقعیت های جامعه ایران در اواخر دهه بیست ارائه می دهد.