بررسی رئالیسم اجتماعی و جایگاه انسان در رمان «ابراهیمخان» اشکان عقیلی پور
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
چکیده در ادبیات، رمان همواره به عنوان یکی از برجستهترین ابزار بازتاب واقعیتهای انسانی و اجتماعی مطرح بوده است. در ایران در دهههای اخیر پژوهشهایی درباره ادبیات و داستان نویسی انجام شده که از آن جمله پژوهشهایی درباره ادبیات معاصر بر پایه دیدگاههای نو مانند مکتب رئالیسم یا واقع گرایی است. با توجه به اینکه عمدۀ ویژگی واقعگرایی، توصیف انسان به صورت موجود اجتماعی است، مشاهده دقیق واقعیتهای زندگی، تشخیص درست علل و عوامل آنها و بیان مکتبی برونی رئالیست- واقع گرایی- تشریح و تجسم آنها است. به عبارت دیگر جستجوی ریشۀ رفتار آدمی در شرایط اجتماعی بوده؛ بنابراین، صفات نیک و بد را جزو صفات ذاتی انسان نمیپندارند، بلکه آنها را محصول جامعه میشمارند. رمان «ابراهیمخان» اثر اشکان عقیلیپور، نمونهای قابل تأمل از این بازتاب است که واقعگرایی را با محوریت انسان و تجربههای او در دل داستانی جذاب و ملموس میگنجاند. این رمان با زبانی طنزگونه به روابط انسانی، تقابلها و تلاشهای روزمره پرداخته و شخصیتهای خود را در موقعیتهای اجتماعی، فرهنگی و حتی روانی ساخته و پرداخته که از واقعیتهای ملموس و روزمره الهام گرفتهاند. این پژوهش به دنبال آن است تا با روش توصیفی- تحلیلی به تحلیل رئالیسم در رمان «ابراهیمخان» پرداخته و پیوند عمیق میان انسان و واقعیتهای زندگی وی را بررسی کرده و روشن سازد که عقیلیپور چگونه با دقت در ترسیم این واقعیتها، به بیان پیچیدگیهای درونی انسان و جامعه پرداخته است.