فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: شعر «به‌قول پرستو»  قیصر امین‌پور یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های شعر معاصر فارسی در حوزه ادبیات پایداری و تغزل است که  زبانی ساده و بی‌پیرایه، به طرح مضامین  انسانی و اجتماعی می‌پردازد. مسئلۀ اصلی این پژوهش، تحلیل سازوکارهای زبانی و معنایی این شعر در بستر کلی اندیشه و جهان‌بینی شاعر است. هدف تحقیق بررسی ابعاد زیبایی‌شناسی و معناشناسی این منظومه و تبیین کارکرد نمادین و عاطفی آن است. در این راستا، فرض آن است که شعر با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بلاغی، استعاره‌های طبیعی و مفاهیم بنیادین، به خلق جهانی دوگانه میان حسرت و امید می‌انجامد. روش پژوهش: روش این پژوهش، تحلیل کیفی ـ تفسیری بر پایۀ نمونه‌خوانی دقیق شعر «به‌قول پرستو» است. جامعۀ آماری پژوهش، نسخۀ چاپ‌شدۀ این منظومه از مجموعۀ «به قول پرستو» (چاپ ۱۴۰۲، نشر افق) می‌باشد. ابزار گردآوری داده‌ها، تحلیل مصداقی عناصر بلاغی، ساختار معنایی، نمادپردازی و روایت متن است که با تکیه بر روش‌های نقد ادبی و تحلیل گفتمان انجام گرفته است یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که امین‌پور با تلفیق زبان تغزلی، نشانه‌شناسی نمادین (همچون پرستو، کوچ، پرواز)، و عناصر طبیعی، موفق به خلق فضایی احساسی، تأمل‌برانگیز و معناگرا شده است که مفاهیمی چون مرگ، ایمان، و جاودانگی را در سطحی فراتر از تجربۀ فردی بازمی‌تاباند. این شعر نه‌فقط متنی مستقل، بلکه آینه‌ای از پیوند میان فردیت شاعر و تجربه‌جمعی تاریخی ملت ایران است. پیشنهاد می‌شود که پژوهش‌های آتی با تمرکز بر درون‌مایه‌های فلسفی و هستی‌شناسی این منظومه، به تحلیل ژرف‌تری از نگرش قیصر امین‌پور نسبت به انسان، جامعه و تاریخ دست یابند.