تجلی مضامین اعتقادی و دینی در رباعیات سحابی استرآبادی

doi
چکیده

چکیده: این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل منظّم مضامین اعتقادی و دینی در رباعیات ابوسعید کمال‌الدین نجفی استرآبادی، مشهور به سحابی، انجام شده است. در این مطالعه تلاش شده است تا ابعاد گوناگون باورهای دینی و عرفانی که در زبان و اندیشه‌ی شاعر بازتاب یافته، شناسایی و تبیین شود. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوا، مضامین محوری چون توحید، توکل، دعا و نیایش، مرگ و فنا، و دیگر مفاهیم بنیادین دینی را در رباعیات سحابی استخراج و دسته‌بندی کرده است. داده‌های تحقیق حاصل بررسی حدود ۱۰۹۴ رباعی منتخب از میان ۲۸۷۴ رباعی منسوب به این شاعر است که از نظر محتوا و ساختار معنایی واجد بیشترین ظرفیت تحلیل بوده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که رباعیات سحابی مجموعه‌ای غنی از آموزه‌های اعتقادی، اخلاقی و عرفانی را در قالبی موجز، هنرمندانه و تأثیرگذار عرضه می‌کنند. این مضامین علاوه بر بازنمایی عمق نگرش دینی شاعر، قابلیت انتقال مفاهیم الهیاتی و اخلاقی را به شکلی روشن و قابل فهم برای مخاطبان مختلف دارند. نتایج پژوهش اهمیت جایگاه رباعیات سحابی را در ادبیات دینی و عرفانی برجسته می‌سازد و آن‌ها را منبعی معتبر برای تبیین و ترویج معارف دینی و ارتقای سطح معرفت دینی جامعه معرفی می‌کند.