نشانه شناسی فرهنگی غزلیات شمس بر اساس اسطورههای نجومی
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
دانش نشانهشناسی به مطالعه انواع نشانههای موجود در یک متن می پردازد. نشانهشناسی فرهنگی از انواع نشانهشناسی نقد نو است که با آن می توان به لایههای نهانی غزلیات شمس دست یافت. مولانا در غزلیات با ظرافت و ظرفیت بالایی به بیان اندیشههای عرفانی خود پرداختهاست. تبیین اسطورههای نجومی که از مهمترین رمزگانها در نشانههای فرهنگی به شمار میرود، از اهداف این مقاله است که به شیوۀ توصیفی – تحلیلی و با روش تحلیل محتوا به بررسی و تحلیل اسطورههای نجومی در هفتاد غزل اوّل غزلیات شمس پرداختهاست. پژوهش حاضر نشان داد، غزلیات شمس جلوهگاه اسطورههای نجومی است که در ناخودآگاه مولانا اثرگذار بودهاست و این عارف شاعر برای تبیین الگوی فکری و عرفانی خود از این اساطیر و باورهای نجومی بهرهبردهاست. با در نظر گرفتن اعتقادات و باورهای کهن اسطورهای که از دیرباز، فلک و پدیدههای فلکی را در سرنوشت خود اثرگذار می دانستهاند، به بررسی اسطورههای نجومی در غزلیات شمس میپردازیم.