واکاوی آسیب‌های شبکه‌های همکاری علمی کشور و ارائه راهکارهای سیاستی برای غلبه بر آن‌‌ها

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2

3 دانشگاه تهران

doi
10.22104/jtdm.2024.6800.3288
چکیده

پژوهش حاضر با هدف واکاوی آسیب‌های شبکه‌های همکاری علمی کشور و ارائه راهکارهای سیاستی برای غلبه بر آن‌‌ها، با رویکرد آمیخته صورت گرفت. مشارکت‌کنندگان بخش کیفی شامل 19 نفر از خبرگان شبکه‌های همکاری علم و فناوری کشور بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی، با اشباع نظری انتخاب شدند. برای تجزیه‌وتحلیل مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته از روش نظریه داده‌بنیاد و نرم‌افزارMAXQDA استفاده شد. در بخش کمی با مشارکت 11 نفر از خبرگان و به‌کارگیری روش ISM به سطح‌بندی مولفه‌ها پرداخته شده است. یافته‌های کیفی، در قالب یک الگوی پارادایمی شامل شرایط، راهبردها و پیامدها ارائه‌شده است. آسیب‌های شبکه‌های همکاری علمی کشور، در دو مقوله مداخله‌گر (شامل آسیب‌های سیاستهای علم و فناوری کشور، فضای علم و فناوری کشور) و زمینه‌ای (ضعف در ساختار شبکه، ضعف در مدیریت شبکه و ضعفهای فرهنگی بین اعضا) قرار گرفت. بر این اساس راهکارهای سیاستی در محور راهبردها، شامل 5مورد راهبرد برنامه‌های شبکه، تقویت هم افزایی در اعضای شبکه، ایجاد مدیریت اثربخش شبکه، ایجاد درک مشترک در بین اعضای شبکه و ارزیابی کارکرد شبکه‌ها ارائه شد. یافته‌های ISM حاکی از آن است که فضای علم و فناوری کشور و سیاست‌های علم و فناوری کشور دارای بیشترین تاثیرگذاری و وابستگی کم از سایر عوامل هستند.