ارزیابی ترکیبهای شیمیایی اسانس دوگونه Nepeta cephalotes Boiss. و Nepeta gloeocephala Rech.f. در دو حالت خشک و تر
نویسندگان
1 2استاد پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
2 استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
چکیده
دو گونه Nepeta cephalotesBoiss ,Nepeta gloeocephala Rech.f. از گونههای انحصاری کشور هستند که در منطقه ایران و تورانی کشور پراکنش دارند. هدف از این تحقیق شناسایی و مقایسه ترکیبهای شیمیایی موجود در اسانس این دو گونه در حالت تر و خشک بود. بدین منظور سرشاخههای گلدار گونههای N.gloeocephalaو N.cephalotes بهترتیب از رویشگاههای طبیعی منطقه کاشان قمصر (قهرود- 1700 متری) و جاده دماوند (1500 متری) در خرداد و تیرماه سال 1394 جمعآوری گردید.اسانس نمونههای تر و خشک به روش تقطیر با آب (طرح کلونجر) اسانسگیری و بازده اسانس محاسبه گردید. ترکیبهای تشکیلدهنده نمونهها با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی (GC) و گاز کروماتوگرافی متصل به طیف سنج جرمی (GC-MS) و محاسبه شاخص بازداری و مقایسه با ترکیبهای موجود در کتابخانههای مختلف شناسایی شدند. نتایج بیانگر آن بود که بازده اسانس هردو گونه در حالت خشک از حالت تر بیشتر بود. در گونه Nepeta gloeocephala تعداد 29 ترکیب شناسایی شد که از ماده موثره 1و 8-سینئول در شرایط تر و خشک بهترتیب با 9/28 درصد و 5/36 درصد از بالاترین مقدار برخوردار بود. در گونه Nepeta cephaloutes تعداد 17 ترکیب شناسایی شد که نپتا لاکتون-ایزومر(4a α,7 α,7a α-) بهترتیب با 43 و 64 درصد در نمونههای تر و خشک بیشترین مقدار را داشت.