بررسی تطبیقی تغییرات کاربری اراضی با استفاده از روش شیگرا (مطالعه موردی: تبریز و کرج)
نویسندگان
1 دانشیار گروه پژوهشهای جغرافیایی، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد، رشته برنامهریزی آمایش سرزمین، گروه پژوهشهای جغرافیایی، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد، رشته سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 دانشآموخته کارشناسیارشد، رشته سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
توسعه و گستردگی شهرها از عوامل اصلی در تغییرات کاربری اراضی است که عدم توجه به آن سبب مشکلات زیستمحیطی، اقتصادی- اجتماعی شده است. از اینرو، تحقیق حاضر به بررسی تطبیقی توسعه شهری و تغییرات کاربری اراضی در دو کلانشهر تبریز و کرج در بازهی زمانی 2000 تا 2017 پرداخته است. پژوهش از نظر نوع کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی میباشد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش شیگرا و مدل هلدرن استفاده شده است. نتایج تحقیق نمایانگر رشد سریعتر کرج نسبت به تبریز میباشد؛ به طوری که تبریز 2/4 درصد و کرج 7 درصد توسعه پیدا کرده است و این توسعه در بازههای تعیین شده به ترتیب 5/1، 2 و 5/0 درصد در تبریز و 4، 2 و 1 درصد در کرج میباشد. در کرج مراتع با بیشترین تخریب (10 درصد)، و در تبریز کاربری مختلط باغی و زراعی با 5/4 درصد بیشترین تخریب را داشته است. نتایج مدل هلدرن نشان میدهد که رشد کرج صد درصد از رشد جمعیت پیروی کرده است و رشد بالای جمعیت اثر رشد بدقواره شهری را خنثی کرده است و در تبریز 55/0 درصد از رشد، ناشی از افزایش جمعیت و 45/0 درصد از رشد، ناشی از رشد بیقواره شهری میباشد.
