بررسی تطبیقی طنز سیاه در
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانشآموختة زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.30495/clq.2021.685283چکیده
ادبیات هموارهیکی از ابزارهای مهم نقد در جوامع بوده است و ادیبان و نویسندگان آن را به صورت غیر مستقیم و نمادین به کار بردهاند. یکی از روشهایی که ادیبان برای بیان مشکلات اجتماعی و همدردی با مردم از آن بهره میجویند، طنز است. طنز سیاه خندهای است آمیخته به درد که از درون فرد عاصی برای مقابله با عقاید و رفتارهای سیاسی و اجتماعی رایج و نادرست برمیآید. اشعار ابوالقاسم حالت و محمد ماغوط سرشار از این نوع طنز است که آن را برای بیان مشکلاتی چون فقر، دخالت بیگانان و... استفاده کردهاند. اما ماغوط طنز سیاه را در مفهومی گستردهتر به کار برده و به موضوعاتی چون جنگ، زندان، و مسائل دنیای عرب نیز پرداخته است. این دو شاعر از تکنیکهایی چون تناقض، تحقیر، و کوچکنمایی استفاده کردهاند. اما در عین حال از عبارات و واژگانی استفاده نکردهاند که منافی اخلاق و فرهنگ باشد. شرایط متفاوت فردی و اجتماعی این دو شاعر باعث شده که لحن کلام حالت ملایم و گزندگی کلام ماغوط بیشتر باشد.
