بررسی تطبیقی مضامین مشترک در اشعار حسّان العرب و حسّان العجم
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر- ایران
doi
10.30495/clq.2021.687405چکیده
با توجه به اینکه در مقوله ادبیات تطبیقی با نگاهی به آثار و منظومههای ادبی و هنری کشورهای مختلف میتوان شاهد اشتراکاتی در این آثار بود، نوشتار حاضر با هدف بازخوانی اهم مضامین و درونمایههای مشترک اشعار حسّان بن ثابت و خاقانی، به شیوه توصیفی- تحلیلی این وجوه را مورد واکاوی قرار داده و به این نتیجه رسیده است که در زمینه مدحیّات، خاقانی بر خلاف حسّان در ستایش سلاطین از اغراقهای شاعرانه بهره گرفته؛ ولی در مدایح نبوی و منقبت خلفای راشدین، هر دو شاعر به بیان احوال و اوصاف واقعی پرداخته و از مبالغه گویی پرهیز کرده اند. حسّان در هجویات خود فقط به هجو اشخاص و قبایل خاص پرداخته؛ لیکن خاقانی علاوه بر هجو اشخاص، به هجو تیپهای شخصیتی پرداخته است. اشعار فخرآمیز خاقانی بیشتر محدود به خود اوست؛ لیکن اشعار فخرآمیز حسّان بیشتر دربرگیرنده مباهات به خاندان و قبیلهاش میباشد. خمریّات خاقانی قبل از تحول روحی او و خمریّات حسّان در دوره جاهلی سروده شده است و هر دو در دوره دوم زندگی خود از شراب و وصف مجالس بادهنوشی اجتناب ورزیدهاند.