کاربرد منطق فازی و الگوریتم جستوجوی ممنوعه (TS) در زمینه حل مسئله هاب بهمنظور مکانیابی بازارهای روز
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه زابل
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه زابل
3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه زابل
doi
چکیده
انتخاب نقاط مستعد بهمنظور ایجاد بازارهای روز محله، بهعنوان واحدی خدماتی، یکی از وظایف خطیر برنامهریزان شهری در زمینه علوم مکانیابی هست، که از سویی با تسهیل دسترسیهای شهری و از سوی دیگر با کنترل ترافیک شهری ارتباط دارد. هدف پژوهش حاضر مکانیابی بازارهای روز محله در شهر زابل در راستای توزیع مناسب بازارهای روز بهمنظور تسهیل دسترسی و بهبود تقاضای سفر درونشهری میباشد. روش تحقیق پژوهش حاضر توصیفی – تحلیلی است. در این تحقیق در مرحله نخست کار، اقدام به شناسایی و بررسی عوامل مثبت و منفی مؤثر بر مکانیابی پرداخته شد. سپس از طی کردن مراحل جمعآوری دادهها، تهیه لایه اطلاعاتی، طبقهبندی و ارزشگذاری درونی لایهها و وزندهی و همپوشانی لایههای اطلاعاتی با استفاده از افزونه الحاقی منطق فازی در محیط GIS شده و به اولویتبندی زمینهای شهر زابل برای ایجاد بازارهای روز محله پرداخته شد و در نهایت 6 نقطه مساعد بهمنظور مکانیابی بازارهای روز شناسایی شد. در ادامه با توجه به ویژگیهای مربوط به هرکدام از نقاط انتخابی و محاسبه میزان دسترسی هرکدام از محله های چهلگانه شهر زابل نسبت به این نقاط از الگوریتم جستوجوی ممنوعه در زمینه حل مسئله مکان یابی هاب استفاده نمودیم. در نتیجه نرمافزار با تکرار 100 و با وزن نهایی 531 و در بازه زمانی 11 ثانیه بهترین جواب ممکن را ارائه کرد. یافته های الگوریتم حاکی از آن است که به ترتیب نقاط 1،2، 4 و 5 مناسبترین نقاط بهمنظور مکانیابی بازارهای روز میباشد. نقاط 3 و 6 نسبت به نقاط انتخابی نرمافزار، به علت محدودیتهایی مانند شکل پراکنش محلات شهر، تراکم کم تر جمعیت و دسترسیهای محدودتر در مجموعه انتخابی قرار نگرفت.