طراحی الگو برای پرورش هویت چندفرهنگی دانش‌آموزان ابتدایی شهر تهران بر اساس رویکرد نظریه‌پردازی داده بنیاد

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی الگو برای پرورش هویت چندفرهنگی دانش‌آموزان ابتدایی شهر تهران بود. این پژوهش کیفی است و با استفاده از رویکرد مبتنی بر نظریه‌پردازی داده بنیاد انجام شد. جامعه آماری، نخبگان و خبرگان دانشگاهی، مدیران، معاونان و معلمان نمونه ابتدایی شهر تهران در سال 1397 بودند که از میان آنها 15 نفر به‌عنوان نمونه بر اساس اصل اشباع نظری و با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با روش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و روایی و پایایی آن با استفاده از روش توافق درون‌متنی و استفاده از دو کدگذار بررسی و تایید شد. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. یافته‌ها نشان داد که ابعاد و مولفه‌های پرورش هویت چندفرهنگی 9 بعد و 28 مولفه دارد که شامل شناخت هویت فرهنگی (تاریخ و حافظه فرهنگی، جغرافیای فرهنگی، دیانت، زبان و نظام اجتماعی)، محتوی (محتوای عاطفی، روانی و شناختی)، معلم (پداگوژی معلم و کلاس‌های ضمن خدمت)، زمان (رسمی و غیررسمی)، بسته آموزشی (کتاب درسی و برنامه‌های آموزشی و پرورشی)، ارزشیابی (کمی و کیفی)، روش‌های یاددهی و یادگیری (الگوهای اجتماعی یادگیری، یادگیری فردی، پردازش اطلاعات و الگوهای سیستم رفتاری)، محیط یادگیری (رسمی و غیررسمی) و هدف (توسعه سواد قومی، تبیین نگرش‌ها و ارزش‌ها، شایستگی‌های اجتماعی، رشد و توسعه فردی، توانمندی در مهارت‌ها و بهبود فردی برای اصلاح اجتماعی) بودند. بنابراین متخصصان و برنامه‌ریزان می‌توانند از ابعاد و مولفه‌های فوق برای پرورش هویت چندفرهنگی دانش‌آموزان استفاده کنند.