واکاوی تطبیقی جامعهشناسانة خشونت (زنانه و مردانه) و انواع آن در رمانهای پرندة من «فریبا وفی» و عذاب وجدان «آلبا دسسپدس»، (بر اساس نظریة سرمایه پییر بوردیو)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان وادبیات فارسی ،واحد علوم تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران
2 استادیار گروه زبان وادبیات فارسی،واحد علوم وتحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران،ایران(نویسنده مسئول)
3 استاد گروه جامعه شناسی ،واحد علوم تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران
doi
10.30495/clq.2023.1956578.2404چکیده
تحلیل جامعهشناختی انواع خشونت مقوله مهمی است که با استفاده از آرای تئوریپردازانی همچون بوردیو میتوان به آن پرداخت. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به واکاوی شخصیتهای زن رمانهای پرندة من از فریبا وفی و دفترچة ممنوع از آلبا دسسپدس میپردازد. و با بررسی تطبیقی میزانِ اثرگذاری انواع خشونت، در میدانهای اجتماعی، فرهنگی و کنشگریهای زنان و مردان بر یکدیگر، نشان میدهد که خشونت به (ویژه خشونت نمایان و کنشگرانة مردانه) و بازنمایی محدودیتهای زنان دو جامعه چگونه جلوة بیرونی مییابد و در کجاهای متن به صورت خشونت سیستمی، نمادین، پنهانی و رفتار کنشپذیرانه با همدستی عاملان در لایههای غایب جامعه، بر زنان تحمیل میشود. نتیجة پژوهش در قیاس بین کنشگران اجتماعی مرد و زن نشان میدهد که، زنان زخمخوردة انواع مختلف خشونت و کنترلهای اجتماعی هستند، در تولید و بازتولید سرمایهها در فضاهای اجتماعی و فرهنگی در فرودستی و کاستی نسبت به مردان قرار دارند. میزان خشونت وارده بر مردان نسبت به زنان و کودکان در درجة پایینتر و به شدت کمرنگتری قرار دارد. کنشگری مردان جامعه با توسل به سلطة مردانه و حاکمیت مردسالارانة جوامع در پنج نوع خشونت (نمادین، سیستمی، فیزیکی، جنسی و زبانی) نسبت به زنان و کودکان بیشتر است. خشونت سیستمی و خشونت نمادین، نسبت به خشونت فیزیکی و زبانی به طرزی پنهان بر زنان آسیب بیشتری وارد میکند، از طرفی همدستی و سلطهپذیری جوامع زنانه و کنشگران زن راه تسلط و سلطهگری مردان را بر زنان هموارتر میسازد. کلیدواژهها: جامعهشناسی، مقایسة تطبیقی، خشونت، بوردیو، زنان، مردان
