بررسی میزان تغییرات غلظت گازهای دی اکسید سولفور و دی اکسید نیتروژن موجود در هوای مناطق صنعتی با استفاده از سنجش ازدور و GIS - مطالعه موردی: کارخانه ذوب مس خاتون آباد، استان کرمان
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران.
2 گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور زمین شناختی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری
4 گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران.
doi
10.22131/sepehr.2023.559597.2896چکیده
در این پژوهش آلودگی هوای ایجاد شده توسط کارخانه ذوب مس خاتونآباد و تعیین شعاع تأثیر آن با استفاده از دادههای سنتینل 5 پی (Sentinel-5P) در سامانه گوگل ارث انجین مورد بررسی قرار گرفته است. دادههای مربوط به میانگین گازهای دیاکسید سولفور و دیاکسید نیتروژن با استفاده از سامانه گوگل ارث انجین در محدوده 50 کیلومتری از کارخانه و در بازهی زمانی یکروزه، هفت روزه، چهارده روزه، یکماهه، دوماهه، سهماهه، ششماهه، دوازده ماهه و سیماهه از ماه دسامبر2020 برای ارزیابی غلظت آلودگی در روزهای سرد سال و در بازههای زمانی مشابه از ماه ژوئن 2021 بهمنظور ارزیابی غلظت آلودگی در روزهای گرم سال بهدست آمد. تحلیل این دادهها برای تعیین بازههای زمانی مؤثر و میزان غلظت تجمعی آنها با استفاده از روش آماری - مکانی تحلیل لکه داغ صورت گرفته است. نتایج حاصل از تحلیل لکه داغ تصاویر مربوط به گاز دیاکسید نیتروژن نشان میدهد که در بازههای زمانی دو هفته تا دو ماهه در ماههای سرد سال لکه داغ نشانگر وجود گاز دیاکسید نیتروژن در جو مستقر در بالای کارخانه است. اما در بازههای سهماهه، ششماهه، یکساله و سیماهه در ماههای سرد لکه داغ به سمت شمال غرب و در فاصله دورتر از کارخانه مشاهده میشود. همچنین تصاویر مربوط به ماه ژوئن در اطراف کارخانه مورد مطالعه روند مشابهی را نمایان میسازد. نتایج حاصل از تحلیل لکه داغ تصاویر مربوط به گاز دیاکسید سولفور نشانگر مقدار زیاد غلظت این گاز در اطراف کارخانه است و تصاویر با بازههای زمانی یک ماهه و طولانیتر قادر به ارائه اطلاعات دقیقتر و منطقیتر در مورد میزان غلظت گاز دیاکسید سولفور هستند. باتوجه به نتایج بهدست آمده فعالیت این کارخانه میتواند دلیلی بر افزایش میزان غلظت گاز دیاکسید سولفور باشد که شعاع حدود 4 تا 6 کیلومتری و مساحت حدود 10700 هکتار در اطراف کارخانه را تحت تأثیر قرار داده است. نتایج این تحقیق میتواند کارشناسان محیط زیست و محققین را در استفاده و تفسیر بهتر از دادههای ماهواره سنتینل 5 پی در ارزیابی آلودگی هوا در مناطق صنعتی در بازههای زمانی متفاوت با درک بهتری از میزان پراکنش هر گاز در فصول گرم و سرد سال و در هر بازه زمانی یاری رساند.