طراحی مدل تابآوری کالبدی شهر در مقابل زلزله با تأکید بر تئوری انتقادی و رویکرد نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استاد، گروه شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.71487/ebtp.2024.2112-2996چکیده
به رغم اهمیت تابآوری در دستیابی به توسعه پایدار شهری، تابآوری شهری تاکنون نتوانسته است کارآمدی و جنبه عملیاتی خود را آنگونه که باید، نمایان سازد. لذا این پژوهش با هدف ارتقاء تحققپذیری تابآوری شهری در محله قلعه شهر دزفول با تلفیق تئوری تابآوری و تئوری انتقادی انجام پذیرفت. اين مطالعه به روش کیفی و با استفاده از روششناسی نظريه دادهبنياد و مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان انجام شد. تحلیل دادهها در طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام پذیرفت و به ظهور 429 کد باز، 99 مفهوم در قالب 17 مقوله اصلی منجر گردید. نتایج نشان داد خطر وقوع زلزله، ناپایداری ساختاری ، ضرورت حفظ و نگهداری از بافت محله و آسیبپذیری ساکنین محله قلعه، به عنوان شرایط علی موجب ضرورت یافتن ارتقا تابآوری کالبدی در محله قلعه گردیده است. ارتقاء تابآوری کالبدی در محله قلعه شامل چهار مؤلفه افزونگی، تنوع، اتصال و استحکام میباشد که در صورت بکارگیری راهبردهای آموزش و توانمندسازی مردم و مسئولین ، افزایش ظرفیت نهادی، افزایش سرمایه اجتماعی ، فرهنگسازی و اطلاعرسانی ، مدیریت و برنامهریزی، بکارگیری اصول فنی و مهندسی و سیاستگذاری و تدوین قوانین در بستر مناسبی از عملگرایی و مشارکت شهروندان و با تأکید بر حمایت و سرمایهگذاری بخش دولتی و خصوصی و توسعه اقتصاد خلاق میتواند منجر به ظهور پیامد توسعه پایدار شهری گردد.
