تبیین مفهوم شخصیت شهری از دیدگاه ساکنان محلههای چلهخانه و گلسار شهر رشت
نویسندگان
1 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
چکیده
شخصیت شهری به طور مفهومی در ادبیات شهرسازی ایران شناخته شده نیست و شخصیت را صرفاً معادل هویت کالبدی دانستهاند. در مطالعات اخیر پژوهشگران تعاریف نوینی بیان شده است که مفهوم شخصیت شهری را فراتر از جنبههای کالبدی مطرح میکند. در حالی که در مطالعات ما توجه کمتری به مفهوم شخصیت شهری شده است، پژوهش حاضر درصدد است با هدف تبیین مفهوم شخصیت شهری، مطابق با تعاریف جدید نظری و در پارادایم کیفی-اکتشافی، به شناسایی این مفهوم از دیدگاه اجتماع محلی بپردازد. بدین منظور 30 نفر از ساکنان محلههای چلهخانه و گلسار بهعنوان دو محلهی سنتی و مدرن مورد مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته قرار گرفتند. و متن مصاحبهها مورد تحلیل محتوای کیفی قرار گرفت. نتایج نشان داد که شخصیت برخی از مکانها بهعنوان هویت اجتماعی یا هویت مکانی تعریف میشود؛ در حالی که در برخی دیگر، شخصیت با مفاهیمی همچون تنوع، اختلاط، پویایی و غیره توصیف میشود و امکان دارد که از سطحیترین روابط میان ساکنان، محیط زندگی و فعالیتهای جاری در محله ساخته شود. پیشنهاد میشود که مؤلفههای شخصیتی پس از شناسایی، بهصورت کدهایی فراتر از ضوابط صرفاً کالبدی، در طرحها و برنامههای شهری و محلهای، خصوصاً طرحهایی که مبتنی بر مشارکتپذیری شهروندان است، مورد استفاده قرار گیرند. نقش شهرسازان اعم از طراحان و برنامهریزان در این میان، شناخت شخصیت مکان از دیدگاه ساکنان و تبدیل آن به ضوابط و دستورالعملهایی با جزئیات خاص هر مکان برای طرحها و برنامههای شهری و محلهای خواهد بود.
