تبيين و ارزيابي مؤلفه‌ها و شاخصهاي نقش‌آفريني شهرهاي دانش بنيان در راستاي توسعه منطقه‌اي با استفاده از تکنيک ترکيبي انتروپي شانون و تاپسيس (نمونه موردي: شهر پرديس)

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران، ایران

doi
10.71487/ebtp.2025.2301-3153
چکیده

توسعه دانش‌بنیان شهری شکل جدیدی از توسعه شهری در قرن بيست‌ويکم است که پتانسیل آن را دارد که توسعه اقتصادی را برای شهرهای معاصر به همراه داشته باشد. این پژوهش با هدف دستیابی به یک چارچوب بومی پیشنهادی جهت توسعه شهری دانش‌بنیان، به تبيين و ارزيابي مؤلفه‌ها و شاخصهاي شهر دانش ‌بنيان در شهر پرديس مي‌پردازد. جهت نیل به اين هدف، مؤلفه­ها و شاخصهاي مورد نظر با استفاده از مطالعات اسنادي و مباني نظري و تجربي تعیین و پرسشنامه با 65 گويه، با استفاده از روش دلفی بین گروه تصمیم‌گیری متشکل از 40 نفر از اعضای گروه هدف توزیع گردید و به منظور استخراج شاخصهای برتر از روش z-score استفاده شد و براساس طيف ليکرت و تکنيک انتروپي، وزن مؤلفه‌ها و شاخصها محاسبه و براي اولويت‌بندي آنان، از تکنيک تاپسیس استفاده گرديد. در ادامه به سؤالات پژوهش، که معیارها و شاخصهای لازم برای تبديل شهر پرديس به شهر دانش‌بنيان چه هستند و اولويت آنان براي دستيابي به يک شهر دانش‌بنيان موفق چگونه خواهد بود، پاسخ داده شد. در واقع شش مؤلفه اجتماعی، اقتصادی، مدیریتی، ادراکی، سازمان فضایی و زیرساخت‌شهری به عنوان مؤلفه‌های پیشنهادی براي توسعه شهري دانش‌بنيان تعيين و شاخصهای مرتبط با آنها بیان گرديد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مؤلفه اقتصادی با ضريب نزديکي 7878/0در رتبه اول، زیرساخت شهری با ضريب 5717/0در رتبه دوم و مدیریتی در رتبه سوم با ضريب نزديکي 4489/0 از نظر اهمیت در شهر پردیس قرارگرفته است و در راستای هر یک از مؤلفه‌های نامبرده، شاخصهای مرتبط با آنان اولویت‌بندی شده و پیشنهادهای لازم برای تبدیل شهر پردیس به یک شهر دانش‌بنیان با هدف توسعه منطقه‌ای ارائه گرديد.