ساختار و شگردهای روایی رمان «پاییز فصل آخر سال است»
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان، کردستان، ایران
doi
10.30495/dk.2022.692017چکیده
رمان پاییز فصل آخر سال است نوشتۀ نسیم مرعشی، روایتهایی است از زندگی سه دختر. ساختار روایت رمان را تحلیل کردهایم. رمان شامل دو بخش با عنوانهای تابستان و پاییز است که هر کدام از این دو بخش نیز دارای سه فصل است که هر فصل از نگاه یکی از سه شخصیت اصلی روایت میشود. طرح اصلی رمان، مبتنی بر روایت تناوبی هر یک از این سه شخصیت است که با دیگری نیز پیوند دارد. روایت غالب هر کدام اما مبتنی بر وضعیت خاص خود آنان است. هر سه زن دو گونه روایت دارند. نحوۀ روایت آنان نیز یکسان است؛ از شیوۀ تناوبی استفاده میکنند. درونمایه و اندیشۀ اصلی رمان، بیان نسبیّت است. شیوۀ روایت، دوگانگی و تضادهای رمان، نامگذاری کتاب و شخصیتها و شیوۀ بخشبندی رمان را براساس نسبیت تحلیل کردهایم. براساس دانش ساختاری به تناسب شیوه و شگردهای مختلف نویسنده متناسب با اندیشه و درون مایۀ رمان پرداختهایم. وجود و حضور مرد برای هر سه زن اهمیت دارد اما نوع و میزان این اهمیت در هر مورد متفاوت است. روایت چندمحور رمان میخواهد درد مشترک نسل جوان بخصوص جوانان دهۀ شصت را در مناطق و موقعیتهای مختلف بازنمایی کند. دادههای پژوهش به شیوۀ کتابخانهای گرد آمده و با روش توصیفی- تحلیلی پردازش شده است.