فراتحلیلی بر پژوهش‏های انجام شده با موضوع کیفیت زندگی شهری در سکونتگاه‏های غیررسمی در ایران به منظور ارائه پرسشنامة استاندارد

نویسندگان

1 دانشیار گروه برنامه‏ریزی شهری و منطقه‏ای، دانشکده برنامه‏ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‏ریزی شهری، دانشکده برنامه‏ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشیار گروه برنامه‏ریزی شهری و منطقه‏ای، دانشکده برنامه‏ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.71487/ebtp.2025.2401-3282
چکیده

توجه به کیفیت زندگی شهری در سکونتگاه‏‏های غیررسمی در ایران می‏‏تواند به عنوان رهیافتی اثربخش در تقلیل مشکلات ساکنین این سکونتگاه‏ها قلمداد شود. هدف این پژوهش، فرا‏تحلیلی بر پژوهش‏های انجام شده با موضوع کیفیت زندگی شهری در سکونتگاه‏های غیررسمی در ایران به منظور ارائه پرسشنامة استاندارد جهت ارزیابی کیفیت زندگی شهری در این سکونتگاه‏ها است. روش پژوهش، ترکیبی (کمی و کیفی) بوده و اطلاعات لازم از بررسی مطالعات و پرسشنامه‏های محقق ساخته پیشین جمع‏آوری شد. برای تحلیل اطلاعات از رویکرد فراتحلیل و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. روش جمع‏آوری داده‏ها در پژوهش‏های مورد‏ مطالعه از طریق پیمایش و پرسشگری بود. یافته‏‏های پژوهش نشانگر آن بود که چهار بعد؛ اجتماعی (با 6 عامل = 983/74)، کالبدی (با 8 عامل = 194/74)، اقتصادی (با 4 عامل =227/72) و در نهایت بهداشتی و زیست‏ محیطی (با 2 عامل = 917/69) به عنوان مهم‏ ترین عوامل اندازه‏‏گیری و شاخص‏های کیفیت زندگی شهری استاندارد‏ شده در سکونتگاه‏های غیررسمی ایران معرفی شدند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که با بهره‏‏گیری از نماگرهای کیفیت زندگی شهری در سکونتگاه‏های غیررسمی در ایران می‏‏توان یک ابزار اندازه‏‏گیری استاندارد به منظور سنجش شاخص‏های کیفیت زندگی شهری در سکونتگاه‏های غیررسمی تدوین نمود.