سوق‌دهی واکنش سهامداران با دستکاری نقاطِ مرجعِ تصمیم‌گیری: تحلیلی مبتنی بر نظریه چشم¬انداز

نویسندگان

1 دانشجوي دکتري، گروه حسابداري، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

2 استادیار گروه حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور

3 استادیار، گروه روان¬شناسی ، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

4 گروه حسابداری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

doi
10.30486/FBRA.2025.140403071207998
چکیده

هدف: این پژوهش تحلیلی از چگونگی انجام سوق‌دهی واکنش‌های شهودی سهامداران توسط مدیران از طریق دستکاری نقاط مرجع تصمیم‌گیری ارائه می­نماید و  این پرسش را مورد بررسی قرار می­دهد که آیا مدیران با دستکاری هدفمند نقاط مرجع تصمیم‌گیری، می‌توانند به معماری انتخاب‌های سهامداران و سوق‌دهی تصمیمات آنان به اهداف مورد نظر خود بپردازند؟ روش: درپژوهش حاضر، انحرافاتِ نسبتِ قیمت به سود از سطوح مورد انتظار و نیز پیشینه‌ی ذهنی سهامدار از عملکرد سهم (با نماگر بازده‌غیرعادی سال قبل) بعنوان نقاط مرجع تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران در نظر گرفته شده و رابطه آن با بازده‌های غیرعادی زمان اعلان سود (به عنوان نماگر از واکنش شهودی سهامداران) مورد آزمون قرار گرفته است. یافته‌ها: نتایج حاصل نشان می‌دهد که مدیران با دستکاری نقاطِ منتخب ِمرجع ِتصمیم‌گیری سهامداران (شامل انحراف قیمت به سود هر سهم از صنعت در قالب ارقام واقعی و ارقام پیش‌بینی شده سال جاری و نیز بازده غیر عادی سال قبل ) به شکل دهی انتظارات سهامداران و سوق‌دهی هدفمند تصمیمات آنان می‌پردازند. نتیجه‌گیری: مدیران با شناخت الگوهای ذهنی سهامداران و عدم پردازش کامل اطلاعات از سوی آنان، با اعمال نظر ضمنی و دستکاری نقاطِ مرجعِ تصمیم‌گیری سهامداران به سوق‌دهی تصمیمات آنان می‌پردازند. این نتایج کمک می‌کند تا تصویری تازه از ابعاد رفتاری روابط بین مدیران و سهامداران در بستر گزارشگری مالی ارائه شود و تحلیل ابعاد فرصت‌طلبی مدیران را ممکن می‌کند.