ارزیابی کمربند سبز ارتفاعات جنوب شهر مشهد در جلوگیری از پراکنده¬روی شهری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران
doi
10.71487/ebtp.140308211190183چکیده
رشد جمعیت و گسترش شهرها باعث ایجاد پراکندهروی شهری شده. کمربندهای سبز به عنوان راهکاری برای کنترل این پراکندگی مطرح شدهاند. این پژوهش به بررسی نقش کمربند سبز ارتفاعات جنوبی مشهد در جلوگیری از پراکندهروی شهری میپردازد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده که برای جمعآوری اطلاعات میدانی از طریق تکنیک دلفی و با روش گلوله برفی نخبگان مرتبط با موضوع پژوهش مشخص در نهایت 20 نفر به عنوان نمونه آماری بدست آمدند که با استفاده از مصاحبههای نیمه ساختار یافته اطلاعات مورد نیاز جمعآوری شدند، به طوریکه ابتدا روایی دادهها در محیط نرمافزار میک مک محاسبه شد که در سطح 70% تأیید شدند. نتایج بدست آمده نشان داد، سیستم کمربند سبز در مشهد ناپایدار بوده به طوریکه 5 متغیر با اثر-وابستگی بالا در محدوده متغیرهای ریسک، به عنوان پیشرانهای اصلی انتخاب شدند که از بین آنها متغیر هماهنگی طرحهای هادی با ضوابط کمربند سبز با امتیاز 36 در تأثیرگذاری و 33 در تأثیرپذیری دارای اهمیت بالا در هدایت سیستم کمربند سبز به سوی پایداری دارد و بر اساس نتایج نرمافزار سناریو ویزارد، تسهیل دسترسی روستاییان و توسعه گردشگری روستایی نقش مهمی در تحقق سناریوی مطلوب دارد. راهبردهای پیشنهادی برای تحقق این سناریو و کنترل پیامدهای منفی شامل اختصاص زمینهای خصوصی و وقفی، سرمایهگذاری برای کاشت و نگهداری درختان، و توسعه فضای سبز به منظور مهار سیلاب است. همچنین همکاری شهرداری و فرمانداری با مدیران اجرایی برای تقویت گردشگری محور کمربند سبز و توسعه اقتصاد روستایی، در بهرهبرداری موفق از این طرح و جلوگیری از پراکندهروی شهری مؤثر است.