بررسی اثر محلول پاشی سایکوسل بر ماده مؤثره و برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی گیاه دارویی Cannabis sativa L.

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 کارشناسی‌ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 کارشناسی‌ارشد، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

4 گروه علوم باغبانی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.30495/ejmp.2021.1753304.1448
چکیده

گیاه شاهدانه با نام علمیCannabis sativa L. از گیاهان زراعی قدیمی با مصرف دارویی و صنعتی است که برای استفاده از الیاف آن کشت می شود و همچنین مسکن موثری نیز می باشد. در تحقیق حاضر به دلیل اهمیت دارویی و صنعتی گیاه شاهدانه اثر سایکوسل بر میزان ماده دلتا-9-تتراهیدروکانابینول (THC)، در هر دو پایه نر و ماده گیاه شاهدانه تحقیقی در قالب آزمایش فاکتوریل کاملأ تصادفی با سه تکرار در سال 1393 گلخانه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه باهنر کرمان اجرا گردید. فاکتور ها شامل دو پایه نر و ماده گیاه شاهدانه و سطوح مختلف ماده سایکوسل (0، 500، 1000 و 1500 میلی گرم در لیتر) بود. اندازه گیری مقدار THC [1]با روش کروماتوگرافی مایع و دستگاه UPLC[2]، و پروتئین محلول، قندهای محلول و مالون دآلدئید با استفاده از اسپکتروفتومتر آنالیز گردید. نتایج نشان داد با افزایش سطح تنظیم کننده سایکوسل به 500 میلی گرم در لیتر، مقدار ماده تتراهیدروکانابیول (THC) در برگ و گل بوته های پایه ماده بطور معنی داری افزایش یافت. مقایسه اثر متقابل پایه ها و سایکوسل مشخص شد که ماده مؤثره برگ پایه ماده از افزایش بیشتری نسبت به پایه نر تا غلظت 1000 میلی گرم در لیتر برخوردار بود. همچنین مشخص شد که تیمار 1000 میلی گرم در لیتر در هر دو پایه، دارای بالاترین میزان پروتئین در مقایسه با سایر تیمارها بود. پایه نر در مقایسه با ماده تا سطح 1000 میلی گرم در لیتر بالاترین بوده اما در سطح 1500 میلی گرم در لیتر پایه ماده افزایش یافت. کمترین مقادیر مالون دآلدئید و سایر آلدئیدها در گیاهان نر و ماده تیمار شده با 1000 میلی گرم در لیتر سایکوسل مشاهده گردید. غلظت های سایکوسل نسبت به تیمار شاهد باعث افزایش کربوهیدرات های محلول و قندهای احیاء کننده داشت. با توجه به نتایج بدست آمده جهت دستیابی به حداکثر ماده موثره THC، کاربرد تیمار 1000 میلی گرم در لیتر سایکوسل در پایه ماده گیاه شاهدانه قابل توصیه است.