اثر تحریم های اقتصادی بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران: رهیافت فازی
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران (نویسنده مسئول)، پست الکترونیکی: mostafashokri98@gmail.com
2 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران، پست الکترونیکی: elmimoghaddam@pnu.ac.ir
3 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران، پست الکترونیکی: mahmodian@pnu.ac.ir
doi
10.30495/eco.2023.1987500.2760چکیده
سرمایهگذاری مستقیم خارجی از متغیرهای مهم اقتصادی است که عوامل مختلفی بر جذب آن اثرگذار است. طبق مطالعات تجربی عوامل مرئی و نامرئی متعددی بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی در هر کشوری مؤثر هستند، عواملی که بعضاً نمیتوان همه آنها را در یک مدل اقتصادی لحاظ کرد. در پژوهش حاضر با توجه به اهمیت موضوع، با بهرهگیری از رهیافت فازی اثر تحریمهای اقتصادی بر جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی کشور ایران در دوره 1401-1357 بررسی شده است. نتایج نشان داد که تحریمهای اقتصادی شدید و متوسط، با ضرایب فازی بالا و قوی، تأثیری منفی و قابلتوجه بر جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران داشتهاند. همچنین نتایج نشان داد که متغیرهای کسری بودجه، نرخ تورم، تحریمهای ضعیف اقتصادی و نرخ ارز اثری منفی و متغیرهای تولید ناخالص داخلی، درجه بازبودن اقتصاد، نرخ بهره داخلی، سرمایهگذاری مستقیم خارجی با وقفه، شاخص کیفیت حکمرانی و نرخ مؤثر مالیاتی بر سود شرکتها، اثر مثبتی بر جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران، داشتهاند.