فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به گسترش سفته‌بازی در بازار سرمایه ایران و تعدد در شیوه‌های تقلب، اهمیت ارائه الگو افشاء بازی پانزی به عنوان یکی از شیوه‌ی مرسوم در تقلب چندان مورد بررسی قرار نگرفته است. از آنجا که شرکت‌های خانوادگی با توجه به ماهیت حکمرانی که دارند؛ پتانسیل بالقوه‌ی بالاتری در اجرای این استراتژی دارند؛ بنابراین در این پژوهش؛ اقدام به ارائه الگوی حاکمیت خاندانی (پاتریمونیالیسم) شرکت‌های فامیلی در پیاده‌سازی افشاء اطلاعات در بازی پانزی براساس نظریه داده بنیاد گردید. قلمرو زمانی پژوهش سال 1404 است. بر اساس رویکرد گلوله برفی با 26 نفر از اعضای هیات علمی متخصص، اعضای سازمان حسابرسی و جامعه حسابداران رسمی ایران و مدیران عامل شرکت‌های خانوادگی که در این حوزه صاحب نظر و دارای تجربه بوده‌اند، مصاحبه‌‌های عمیق تا مرحله اشباع صورت گرفت. داده‌‌‌‌های پژوهش با استفاده از کدگذاری و استخراج مقوله‌‌‌‌های اصلی و مفاهیم صورت پذیرفت. الگو مفهومی ارائه گردید؛ براساس این الگو مهم‌ترین شرایط علی موثر عبارتند از: اعتمادسازی در بازار سرمایه؛ افزایش کارایی سرمایه‌گذاری؛ بهبود نگرش مالی؛ کاهش تقلب و تخلف‌های مالی است؛ همچنین، برای دستیابی به افشای مناسب در این حوزه باید راهبرد‌هایی مانند ابزارهای کنترل و نظارت؛ ابزارهای جریمه و تنبیه؛ آموزش و فرهنگ؛ سیاست‌های بهبود شاخص‌های سطح کلان؛ استفاده از فناوری نوین هوش مصنوعی باید اتخاذ گردد. الگوی پژوهش نشان داد که افشاء اطلاعات پانزی در شرکت‌های خانوادگی؛ ‌می‌تواند پیامد‌هایی از قبیل بهبود کنترل شرکت؛ بهبود شفافیت، کاهش تقلب و جلوگیری از پدیده‌های مخاطره اخلاقی و انتخاب بد را برای سرمایه‌گذاران فعال در بازار سرمایه در پی داشته باشد.