شناسایی و ارزیابی بافت¬های فرسوده شهری براساس شاخص¬های کالبدی (مورد: شهر اهر)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد آمایش شهری، گروه جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد آمایش شهری، گروه جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه
doi
چکیده
بافتهای فرسوده یکی از مهمترین مسائل شهرهای کشور بهشمار میروند. قبل از هر گونه اقدام برای نوسازی و بهسازی بافتهای فرسوده لازم است که با استفاده از ابزارها و روشهای مناسب نسبت به شناسایی و ارزیابی میزان فرسودگی بافتهای شهری اقدام شود. در ایران معمولا از سه شاخص ریزدانگی، ناپایداری و نفوذپذیری برای شناسایی بافتهای فرسوده شهری استفاده میشود. با این حال استفاده از شاخصهای مذکور نمیتواند ابعاد متعدد بافتهای فرسوده شهری را پوشش دهد. در پژوهش حاضر با استفاده از 10 شاخص کالبدی به ارزیابی و شناسایی بافتهای فرسوده شهر اهر اقدام گردید. شاخصهای مذکور شامل تراکمهای جمعیتی و مسکونی، تراکم فضای سبز، ریزدانگی، ناپایداری، عمر بنا، تعداد طبقات ساختمانها، نفوذپذیری، تراکم تقاطع و تراکم بنبست میباشند. بهمنظور ترکیب و یکپارچه نمودن شاخصهای مذکور و تهیه نقشه فرسودگی از منطق فازی در چارچوب سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده گردید. برای اعتبارسنجی مدل نیز منحنی ROC بهکار گرفته شد. نتایج نشاندهنده کارایی مطلوب روششناسی تحقیق برای شناسایی بافتهای فرسوده شهری میباشد. نقشه فرسودگی تهیه شده با کاربست منطق فازی بیانگر گستردگی زیاد بافتهای فرسوده در محلات مرکزی شهر اهر است. تراکمهای بالای مسکونی و جمعیتی، فقدان فضاهای باز و سبز، کیفیت نامطلوب مصالح و مواد بناها، نفوذپذیری اندک، تعداد زیاد تقاطعها و بنبستها، ریزدانه بودن و غلبه ساختمانهای یک و دو طبقه را میتوان از ویژگیهای بارز پهنههای شهری مذکور در شهر اهر به شمار آورد.