ارزیابی و رتبه‌بندی محل‌های دفن پسماند شهری با استفاده از تحلیل تناسب مکانی (مطالعه موردی: منطقه جنوب غرب استان خوزستان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافيا و برنامه¬ريزي شهري، دانشگاه شهيد چمران اهواز، اهواز، ايران

2 دانشيار گروه جغرافيا و برنامه¬ريزي شهري، دانشگاه شهيد چمران اهواز، اهواز، ايران

3 دانشجوي دکتری جغرافيا و برنامه¬ريزي شهری، دانشگاه شهيد چمران اهواز، اهواز، ايران

doi
چکیده

این مطالعه باهدف ارزیابی و رتبه‌بندی محل‌های موجود دفن پسماند شهری با استفاده از تحلیل تناسب مکانی و شناسایی مکان‌های مناسب جهت دفع و یا دفن بهداشتی پسماند در منطقه جنوب غرب استان خوزستان تدوین‌شده است. برای دستیابی به این هدف، از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و چهار روش تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM) شامل فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)، وزن دهی با مقیاس نسبی (RSW)، مجموع رتبه‌های مستقیم (SRS) و روش بولین برای تولید نقشه‌های تناسب مکانی استفاده شد. نتایج این مطالعه در جنوب غرب خوزستان نشان می‌دهد که تنها بخش کوچکی از منطقه (تقریباً ۹ درصد) دارای شرایط مناسب برای احداث محل دفن پسماند است. نکته نگران‌کننده این است که ارزیابی‌ها نشان می‌دهد تمام مکان‌های فعلی دفن زباله در منطقه، در محدوده‌های «نامناسب» یا با «تناسب کم» قرارگرفته‌اند. این وضعیت، تأثیرات شدید و منفی بر محیط‌زیست، سلامت عمومی و یکپارچگی آب‌های زیرزمینی اطراف وارد کرده است. این مطالعه یک ابزار تصمیم‌گیری ارزشمند برای مدیران و مسئولین مدیریت پسماند فراهم می‌آورد. با استفاده از این نقشه تناسب مکانی، می‌توان از انتخاب مکان‌های نامناسب در آینده جلوگیری کرده و با انتقال تدریجی مکان‌های فعلی به مکان‌های بهینه، آسیب‌های زیست‌محیطی را به حداقل رساند.