ارزیابی تأثیر ملاحظات زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی در ساخت هتل‌های پایدار در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده معماری، دانشگاه تهران)

2 استاد گروه مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده معماری، دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، استان تهران، شهر تهران

doi
10.71487/ebtp.140404041210242
چکیده

توسعه هتل‌های پایدار در ایران با چالش‌های چندوجهی زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی روبه‌رو است که مستلزم رویکردی یکپارچه و متناسب با شرایط بومی است. این پژوهش با هدف شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار هتل‌ها در بستر خاص ایران، با بهره‌گیری از طرح ترکیبی اکتشافی متوالی انجام شد. ابتدا مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ خبره در حوزه‌های ساختمان، گردشگری و محیط زیست انجام و از طریق تحلیل محتوای استقرایی بررسی و مضامین کلیدی استخراج گردید. داده‌های حاصل از پرسشنامه‌ی ۳۸۴ پاسخ‌دهنده با روش تحلیل عاملی اکتشافی تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد کمبود منابع آب، تحریم‌های اقتصادی، ضعف مشارکت محلی و نبود چارچوب‌های سیاستی یکپارچه از مهم‌ترین موانع توسعه پایدار هتل‌ها هستند. تفاوت معناداری در نگرش ذی‌نفعان بر اساس جنسیت و سطح تحصیلات وجود دارد؛ زنان دیدگاهی جامع‌تر به پایداری داشته، در حالی که مردان و دارندگان مدرک دکتری بیشتر بر مدیریت منابع و فناوری متمرکز بوده‌اند. بر این مبنا، چارچوبی بومی ‌شده مبتنی بر مدل‌های TBL و DPSIR ارائه شد که بهره‌گیری از فناوری‌های سبز، تقویت همکاری ذی‌نفعان و استفاده از روش‌های نوین تأمین مالی را توصیه می‌کند. نتایج بر ضرورت یکپارچه‌سازی ابعاد زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی با در نظر گرفتن شرایط فرهنگی، سیاسی و اقلیمی ایران به‌عنوان عامل کلیدی موفقیت توسعه پایدار صنعت گردشگری تأکید دارد.