بررسی تنوع فیتوشیمیایی جمعیتهای گیاه دارویی Viscum album L. رشدیافته روی میزبانهای مختلف در استانهای البرز، گیلان، مازندران و گلستان
نویسندگان
1 استادیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران
2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار، گروه شیمی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
doi
10.30495/ejmp.2022.1937341.1646چکیده
داروش اروپایی (Viscum album L.) گیاهی نیم انگلی است که اغلب روی درختان و درختچههای جنگلی رشد میکند و به واسطه مواد موثره ارزشمند آن در درمان بیماریهای مختلف از قبیل سرطان کاربرد دارد. نظر به اینکه کمیت و کیفیت مواد مؤثره در این گیاه علاوه بر عوامل ژنتیکی و محیطی تحت تاثیر درخت میزبان نیز قرار دارد، این مطالعه با هدف بررسی تنوع فیتوشیمیایی 20 جمعیت دارواش روی میزبانهای متفاوت از طریق جمع آوری نمونه از مناطق مختلف استانهای گیلان، مازندران، گلستان و البرز در فصل تابستان سال 1396 در قالب طرح های کاملاً تصادفی انجام شد. استخراج عصارهها به روش رفلاکس با اتانول 70 درصد انجام شد و محتوای سیرینجیک اسید به روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالاHPLC ، فلاونوئید کل، و ترکیبات فنلی، پروتئین و فعالیت آنتی اکسیدانی (DPPH) بهروش طیف سنجی نوری در برگ جمعیت های مختلف دارواش اروپایی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد میزان ترکیبات شیمیایی جمعیت های جمعآوری شده دارواش، تحت تاثیر شرایط محیطی از قبیل دما، رطوبت و ارتفاع از سطح دریا و نوع درخت میزبان بود. این جمعیتها در 3 گروه مجزا طبقه بندی شدند. نمونههای جمع آوری شده از استانهای گیلان و البرز تنوع فیتوشیمیایی زیادی نداشتند. جمعیتهای استان گیلان دارای بیشترین میانگین فلاونوئید کل، پروتئین و فعالیت آنتی اکسیدانی بودند. دارواشهای جمعآوری شده از استانها مازندران و گلستان تنوع فیتوشیمیایی بیشتری داشتند و به نظر میرسد علاوه بر شرایط محیطی، نوع درخت میزبان نیز در ایجاد تنوع فیتوشیمیایی دارواش اروپایی در این استانها موثر بوده است.