بررسی تنوع فیتوشیمیایی جمعیت‎های گیاه دارویی Viscum album L. رشدیافته روی میزبان‌‎های مختلف در استان‌های البرز، گیلان، مازندران و گلستان

نویسندگان

1 استادیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه شیمی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

doi
10.30495/ejmp.2022.1937341.1646
چکیده

داروش اروپایی (Viscum album L.) گیاهی نیم انگلی است که اغلب روی درختان و درختچه‎های جنگلی رشد می‎کند و به واسطه مواد موثره ارزشمند آن در درمان بیماری‎های مختلف از قبیل سرطان کاربرد دارد. نظر به اینکه کمیت و کیفیت مواد مؤثره در این گیاه علاوه بر عوامل ژنتیکی و محیطی تحت تاثیر درخت میزبان نیز قرار دارد، این مطالعه با هدف بررسی تنوع فیتوشیمیایی 20 جمعیت‎ دارواش روی میزبان‎های متفاوت از طریق جمع آوری نمونه از مناطق مختلف استان‎های گیلان، مازندران، گلستان و البرز در فصل تابستان سال 1396 در قالب طرح های کاملاً تصادفی انجام شد. استخراج عصاره‎ها به روش رفلاکس با اتانول 70 درصد انجام شد و محتوای سیرینجیک اسید به روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالاHPLC ، فلاونوئید کل، و ترکیبات فنلی، پروتئین و فعالیت آنتی اکسیدانی (DPPH) به‌روش طیف سنجی نوری در برگ جمعیت های مختلف دارواش اروپایی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد میزان ترکیبات شیمیایی جمعیت های جمع‎آوری شده دارواش، تحت تاثیر شرایط محیطی از قبیل دما، رطوبت و ارتفاع از سطح دریا و نوع درخت میزبان بود. این جمعیت‎ها در 3 گروه مجزا طبقه بندی شدند. نمونه‌های جمع آوری شده از استان‎های گیلان و البرز تنوع فیتوشیمیایی زیادی نداشتند. جمعیت‎های استان گیلان دارای بیشترین میانگین فلاونوئید کل، پروتئین و فعالیت آنتی اکسیدانی بودند. دارواش‎های جمع‎آوری شده از استان‎ها مازندران و گلستان تنوع فیتوشیمیایی بیشتری داشتند و به نظر می‌رسد علاوه بر شرایط محیطی، نوع درخت میزبان نیز در ایجاد تنوع فیتوشیمیایی دارواش اروپایی در این استان‎ها موثر بوده است.