بلایای طبیعی، نوآوری زیستمحیطی و تولید سرانه در ایران
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران (نویسنده مسئول)، B.Javaheri@uok.ac.ir
2 دانشیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران، F.Habibi@uok.ac.ir
3 کارشناسارشد اقتصاد نظری، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران، VahidAzizi8@gmail.com
doi
https://doi.org/10.71849/ECO.2024.1191025چکیده
بلایای طبیعی، رخدادهای تصادفی و ناگهانی هستند که با اختلال در عوامل تولید، مصرف و اشتغال، عملکرد سیستم اقتصادی مناطق متأثر را مختل کرده و آثار منفی فوری بر تولید ملی، رشد و توسعه اقتصادی جوامع بر جای میگذارند. نوآوریهای زیستمحیطی راهکاری مؤثر برای کاهش خسارات ناشی از بلایای طبیعی و افزایش تابآوری جوامع هستند. این نوآوریها میتوانند به بهبود مدیریت منابع طبیعی، کاهش خطرات ناشی از بلایا و ارتقاء کیفیت زندگی کمک کنند. بنابراین، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش نوآوری زیست محیطی در رابطه بین بلایای طبیعی و تولید سرانه در ایران است. بدینمنظور، از رویکرد حداقل مربعات معمولی پویا طی دوره زمانی 1359 تا 1401 استفاده شد. نتایج نشان داد که نوآوری زیستمحیطی اثر مثبتی بر تولید سرانه دارد؛ درحالی که بلایای طبیعی و متغیر تعامل بین بلایای طبیعی و نوآوری زیستمحیطی اثر منفی بر تولید سرانه در ایران دارند. همچنین، یافتهها حاکی از آن است که نوآوری میتواند شدت اثر بلایا بر تولید سرانه را کاهش دهد. سایر نتایج نیز نشان میدهند که تحریمهای اقتصادی اثری منفی و عواملی مانند نیروی کار، سرمایه فیزیکی و آزادسازی تجاری اثری مثبت بر تولید سرانه دارند. براساس یافتهها، توصیه میشود که علاوهبر تدوین و اجرای راهبردهای مقابله با حوادث طبیعی، توجه ویژهای به توسعه و ترویج فناوریهای مرتبط با محیطزیست نیز صورت گیرد.