بررسی فیتوشیمیایی و آنتیاکسیدانی برخی ژنوتیپهای میوه گیاه Morus alba L. Var. nigra در استان‌های آذربایجان غربی و شرقی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، خوی، ایران،

doi
10.30495/ejmp.2022.1950143.1676
چکیده

توت سیاه با نام علمی (Morus alba L. Var. Nigra) به دلیل تولید متابولیتهای ثانوی دارویی دارای عملکرد آنتی اکسیدانی می باشد. در پژوهش حاضر میوه چهار ژنوتیپ‌ توت سیاه از دو استان آذربایجان غربی و شرقی در اواسط تیرماه ماه سال 1398 برداشت و صفات فیتوشیمیایی آنها مورد بررسی قرار گرفت. شاخص‌های فیتوشیمیایی بر‌‌اساس محتوای فنل کل (روش فولین سیکاتیو)، آنتوسیانین کل (روش اختلاف جذب در pH‌‌‌های مختلف) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (DPPH) ارزیابی شدند و برای جداسازی شناسایی و تعیین مقدار کمی اسیدهای فنلی و قندها از دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) استفاده شد. تجزیه داده‌ها با آزمون چند دامنه دانکن در سطح احتمال یک درصد انجام شد. با توجه به نتایج تجزیه واریانس صفات اندازه گیری شده در سطح یک درصد معنی دار بودند و تنوع بالایی در بین صفات اندازه گیری شده مشاهده شد. بیشترین میزان آنتی اکسیدان بر اساس روش DPPH، 78/04 درصد، آنتوسیانین کل 6/24 میلی‌گرم بر میلی لیتر و فنل کل 925/98 میلی‌گرم در 100 گرم وزن تر معادل گالیک اسید بود. در پژوهش حاضر با استفاده از دستگاه (HPLC) نه ترکیب پلیفنلی در عصاره میوه شناسایی شد ترکیبات اصلی شامل کلروژنیک اسید (60/067)، کوماریکاسید (8/807) و کافئیک اسید (3/657) میکروگرم برگرم بودند، همچنین در عصاره ها سینامیک اسید (0/355)، رزماریک اسید (0/055)، گالیک اسید (2/59)، روتین (0/833)، آپیژنین (2/700)، کوئرسیتین (1/861) میکروگرم برگرم شناسایی شد و همچنین دو قند محلول فروکتوز (5/84) و گلوکز (6/31) گرم در صدگرم وزن تر گزارش گردید، نتایج نشان داد که در تمامی ژنوتیپ‌ ها میزان قند گلوکز بیشتر از فروکتوز بود. ژنوتیپ‌ اول با داشتن بیشترین میزان ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، فروکتوز، فنل کل ،کافئیک اسید، کلروژنیک اسید، کوئرسیتین و آپاژنین به عنوان نژاد برتر معرفی گردید، یافته‌های حاضر برای درک تنوع و تلاش برای انتخاب توت‌هایی برای اصلاح نژاد و همچنین برای صنایع غذایی در انتخاب ارقام با خواص غذایی بالا مفید هستند.