ائتلاف یا عدم ائتلاف: تعادل برداری حریصانه در بازی شبه همکارانه با نقش سفتهبازان در بازی بین دو سیاستگذار پولی و مالی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه ریاضی دانشگاه ولی¬عصر(عج) رفسنجان، ایران foroutan@vru.ac.ir
2 دانشیار، گروه اقتصاد دانشگاه ولی¬عصر(عج) رفسنجان، ایران (نویسنده مسئول) d.mahmoudinia@vru.ac.ir
doi
10.71849/eco.2024.1196175چکیده
اهمیت چگونگی تعامل بین سیاستگذار پولی و مالی در تعیین ثبات متغیرهای کلان اقتصادی در طی دهههای اخیر توجه بسیاری از محققین اقتصادی را به خود جلب کرده است. با اینحال در بسیاری از مطالعات بهخصوص برای کشورهای درحال توسعه ازجمله اقتصاد ایران، نقش فعالان بازار ارز یا سفتهبازان در این هماهنگی سیاستی کمتر بررسی شده است. ازاینرو در این مطالعه با فرض اینکه سه بازیکن دولت (سیاستگذار مالی)، بانک مرکزی (سیاستگذار پولی) و سوداگران ارز (مداخلهگران در بازار ارز) در بازی وجود دارند بهدنبال دستیابی به یک سیاست بهینه بین سه بازیکن برای رسیدن با بالاترین سطح از رفاه اجتماعی جامعه هستیم. برای این منظور پس از استخراج قاعده بهینه سیاستی برای هر بازیکن در چارچوب دو تعادل غیرهمکارانه و تعادل شبههمکارانه ائتلافی برای منافع متقابل، بهدنبال پاسخ به این سوال هستیم که با اجرای چه استراتژی توسط بازیکنان بهطور همزمان، اقتصاد با پیامدهای مطلوبتری مواجه است. هدف از اجرای ائتلاف در طراحی بازی آن است که سود سفتهباز را کاهش دهیم (این بخش را از اقتصاد حذف) و از طرف دیگر زیان دولت و بانک مرکزی را نیز به سمت صفر حرکت دهیم. نتایج حاصل از این بازی نشان میدهد که تعادل نش غیرهمکارانه جایی است که دولت و بانک مرکزی سیاست انقباضی و فعالان بازار ارز سیاست انفعالی را در پیش بگیرند. از طرف دیگر نتایج حاصل از تعادل برداری حریصانه در بازی شبههمکارانه ائتلافی نشان میدهد که بالاترین منفعت زمانی حاصل میشود که سه بازیکن برای دستیابی به بالاترین رفاه اجتماعی در جامعه با یکدیگر ائتلاف و مذاکره کنند و در این حالت پیامدهای حاصل از ائتلاف بزرگ و کلی بیش از پیامد تعادلی نش غیرهمکارانه است.