بررسی فیتوشیمیایی و اثر ضد میکروبی عصارۀ گیاه دارویی Moringa oleifera Lam. تکثیر یافته از طریق کشت بافت

نویسندگان

1 گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران.

2 گروه فیتوشیمی و شیمی فناوری اسانس، دانشکده شیمی دارویی، واحد علوم دارویی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.30495/ejmp.2022.1947044.1667
چکیده

گیاه گز روغنی (Moringa oleifera Lam) یک درخت گرمسیری متعلق به خانوادۀ Moringaceae و دارای 14 گونه در آفریقا، ماداگاسکار، آسیای غربی و شبه قاره هند است. این تحقیق به بررسی فیتوشیمیایی و اثرات ضد میکروبی عصارۀ گیاه M. oleifera تکثیر یافته از طریق کشت درون شیشه ای در ایران می پردازد. در بهار سال 1395، با کشت بافت اثرات محیط را بر روی مقدار و میزان ترکیبات فیتوشیمیایی حذف کردیم و بدینصورت از توان و پتانسیل ژنتیکی گیاه آگاه شدیم. عصارۀ گیاه کشت بافتی به روش خیساندن در حلال، استخراج و نهایتاٌ ترکیب کوئرستین به عنوان یک فلاونوئید از طریق کروماتوگرافی ستونی و لایه نازک، استخراج، خالص سازی و سپس از طریق طیف سنجی رزونانس مغناطیسی هسته و تکنیک مادون قرمز شناسایی و تعیین ساختار مولکولی گردید. همچنین اثر آنتی میکروبی عصارۀ تام این گیاه توسط خیساندن در سه حلال متانول، کلروفرم و اتیل استات علیه چهار سویه باکتریایی Staphylococcus aureus ،Bacillus subtilis ، Pseudomonas aeruginosa و Escherichia coli به روش چاهک پلیت در محیط مایع مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت حداقل غلظت مهار کنندگی رشد (MIC) و حداقل غلظت کشندگی باکتری (MBC) برای سویه های مذکور تعیین گردید. بزرگترین هاله عدم رشد مربوط به عصارۀ متانولی و به میزان 20 میلی متر بدست آمد. مؤثرترین نتیجه با توجه به مقادیرMIC و MBC مربوط به تأثیر عصاره متانولی بر روی سویۀ E. coli با غلظت 40 mg/ml بدست آمد. در نتیجه عصارۀ گیاه M. oleifera منبع غنی از مواد آنتی اکسیدانی نظیر فلاونوئید ها و همچنین عصارۀ متانولی آن دارای خاصیت آنتی میکروبی قابل توجهی می باشد.