باستان گرایی، رهیافتی به هویّت فرهنگی در آثار سعدی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.30495/dk.2022.1945950.2367
چکیده

باستان گرایی، یکی از رهیافت های مهم به فرهنگ کهن و بازسازی و بازآفرینی آن است. در دورۀ معاصر که پدیدۀ جهانی شدن، ملّت ها را در معرض بحران هایی قرار داده است، با رویکرد باستان گرایانه، می توان به خودآگاهی، هویّت فرهنگی و ملّی دست یافت. آثار سعدی یکی از منابع مهمّ پژوهش دربارۀ مؤلّفه های فرهنگ ایران باستان است و یافته های تحقیق دلالت بر این دارد که ایجاد امنیت وجودشناختی، تبیین فضایل اخلاقی، التیام حسّ حقارت در برابر هجوم اقوام بیگانه، انتقاد از شیوۀ زمامداری زمانه، تصویر جامعۀ آرمانی، تهییج غرور ملّی و روح حماسی، احیای هویّت فرهنگی و ملّی، عمده ترین اهداف باستان گرایی سعدی است. هم چنین سعدی هرگز به گِرد باستان زدگی نمی گردد و درصدد جایگزین سازی فرهنگ باستانی به جای فرهنگ اسلامی نیست، بلکه باستان گرایی او درس نامۀ فرهنگ و ادب ایران است. روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و واحد آن، بیت ها و عبارت های مربوط به باستان گرایی در آثار سعدی و جمع آوری اطّلاعات، کتابخانه ای است.