شناسایی و تبیین مولفههای رفتار اخلاقی معلمان در فرایند آموزش با تاکید بر ابعاد دانش معلمی
نویسندگان
1 دکتری مطالعات برنامه درسی، مدرس دانشگاه فرهنگیان (شهید مطهری)، خوی، ایران
2 دکتری مطالعات برنامه درسی، استادیار دانشگاه فرهنگیان (شهید مطهری)، خوی، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان، خوی، ایران.
4 دکتری ادبیات عرب، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران
5 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرند، مرند، ایران
doi
چکیده
هدف از مطالعه حاضر شناسایی شاخصههای رفتار اخلاقی معلمان و تبیین آن مطابق با ابعاد چندگانه دانش معلمی در فرایند آموزش دانشآموزان بود. رویکرد تحقیق کیفی از نوع روش تحلیل محتوای متعارف با ماهیت خود مفهومی بود. مشارکتکنندگان پژوهش معلمان شهرستانهای خوی و چایپاره در سال تحصیلی 1400-1399 بود که 23 نفر از آنان از طریق نمونهگیری هدفمند از نوع شاخص انتخاب شدند. در این راستا مصاحبههای نیمه ساختار یافته ای از آنها صورت گرفت و فرایند نمونهگیری تا اشباع کامل دادهها ادامه یافت. برای روایی یافتهها از روش خود بازبینی محقق و مرور مشارکتکنندگان و برای تعیین پایایی دادهها از بررسی موازی کدگذاران استفاده شد. یافتهها نشان داد که 7 مضمون اصلی رفتار اخلاقی معلمان در فرایند آموزش شامل خود هویتشناسی، هدفمندی آموزشی، همزیستپذیری نوعی، واقعگرایی اخلاقی، تعلقپذیری شناختی، کنشگری اقتضایی و بهزیستی آموزشی است که با 24 مضمون فرعی و 171 کد اولیه، در راستای پیادهسازی انواع دانش معلمی در کلاس درس هستند. نتایج نشان داد که مولفههای هفتگانه، به عنوان جنبههایی از دانش معلمان در فرایند آموزش و تدریس، منعکسکنندهی ماهیت اخلاقمدارانه رفتار آنها در موقعیتهای آموزشی هستند که میتوانند انتظارات جامعه ذینفعان را در رابطه با ویژگیهای یک معلم اثربخش محقق کرده و در عمل به کار گرفته شوند.
