بررسی تاثیر اقتصاد سایه بر آسیب پذیری اقتصادی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران (نویسنده مسئول). Sj.mzonouzi@urmia.ac.ir

2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران، yo.mohammadzadeh@urmia.ac.ir

3 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. l.adilabbood@urmia.ac.ir

doi
https://doi.org/10.71849/ECO.2025.1195608
چکیده

در دهه­های اخیر، آسیب­پذیری اقتصادی به ویژه برای کشورهای درحال­توسعه بدلیل پدیده جهانی شدن، تغییرات اقلیمی، رشد نابرابر، بدهی خارجی و بی­ثباتی­های داخلی و خارجی از اهمیت زیادی برخوردار بوده است. از این لحاظ بررسی عوامل موثر بر روی آسیب­پذیری اقتصادی در کشورهای درحال­توسعه مورد توجه ویژه قرار گرفته شده است. عامل کلیدی که کمتر در این خصوص مورد توجه قرار گرفته است، اندازه اقتصاد سایه و غیررسمی در این کشورهاست. در این مطالعه به بررسی تاثیر اندازه اقتصاد سایه بر روی آسیب­پذیری اقتصادی برای کشورهای نوظهور طی دوره  2007-2021 پرداخته شده است. برای بررسی اثرات غیرخطی متغیرها و تفاوت در برخورداری کشورهای مورد بررسی از منابع طبیعی از رویکرد PSTR استفاده شده است. نتایج نشان داد که اقتصاد سایه تاثیر مثبت و فزاینده بر روی آسیب­پذیری اقتصادی در کشورهای نوظهور داشته است. البته این اثرگذاری برای کشورهایی که از منابع غنی طبیعی برخوردار بوده­اند، کمتر بوده است. بنابرین محدودکردن اقتصاد غیررسمی و زیرزمینی یکی از سیاست­های موثر در جهت کاهش آسیب­پذیری اقتصادی توصیه می­شود. همچنین توسعه مالی و حکمرانی خوب تاثیر منفی بر روی آسیب­پذیری اقتصادی در کشورهای مورد بررسی داشته است. توسعه بازارهای مالی و بهبود عملکرد موسسات مالی و همچنین بهبود کارآمدی دولت­ها و کنترل فساد نیز از مهمترین سیاستهای کنترلی آسیب­پذیری اقتصادی در این مطالعه مورد تاکید قرار گرفته است.