تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی و توسعه مالی بر مطالبات غیرجاری در کشورهای در حال توسعه، توسعه‌یافته و کمتر توسعه‌یافته

نویسندگان

1 دکتري اقتصاد، مدیر گروه پژوهش‌های اقتصاد کلان و آینده پژوهی، استادیار موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، تهران، ایران (نویسنده مسئول). amirsoori@gmail.com

2 پژوهشگر اقتصادی، گروه پژوهش‌های اقتصاد کلان و آینده پژوهی، موسسه مطالعات و پژوهش‌هاي بازرگاني، تهران، ایران. zhilapanahi59@gmail.com

doi
https://doi.org/10.71849/ECO.2025.1130343
چکیده

هدف از این مطالعه بررسی تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی و توسعه مالی بر مطالبات غیرجاری (NPLs)  در کشورهای درحال توسعه، توسعه یافته و کمتر توسعه یافته است. برای شناسایی تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی و توسعه مالی بر مطالبات غیرجاری از داده‌های پانل دوره 2004 تا 2019 و روش گشتاورهای تعمیم یافته(GMM) استفاده شده است. ضمن اینکه با استفاده از آزمون علیت-گرنجر اثر بلندمدت رشد اقتصادی و توسعه مالی بر مطالبات غیرجاری بررسی شده است. نتایج این مطالعه نشان داد مطالبات غیرجاری با رشد اقتصادی(GDP) و تورم(INF) رابطه منفی و با بیکاری(UNE) رابطه مثبت دارد. ضمن اینکه متغیرهای توسعه مالی نظیر کارایی هزینه بانک (BCE)، بازده دارایی بانک­ها (ROA)، درآمد بدون بهره (یا درآمد کارمزدی) به کل درآمد (NIT)، نسبت کفایت سرمایه بانک­ها (CRB)، میزان واسطه­گری مالی (AFI)، میزان دارایی­های بانک­های خارجی در میان کل دارایی­های بانک  (AFB)با مطالبات غیرجاری رابطه منفی دارند. دیگر یافته­های مطالعه نشان می­دهد که در بلندمدت با افزایش رشد اقتصادی، سطوح مطالبات غیرجاری کاهش می‌یابد. ضمن اینکه توسعه مالی و بهبود فرایندهای نظارتی و کنترلی موجب کاهش مطالبات غیرجاری می­شود.