تحلیل محتوای کیفی مفهوم آزادی در منظومهی فکری آیتالله خامنهای
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی گروه مطالعات تاریخی انقلاب اسلامی، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
doi
چکیده
مقالهی حاضر با دغدغهی پاسخ به دو سؤال اصلی نوشته شده است: نخست، مفهوم آزادی در منظومهی فکری آیتالله خامنهای از چه جایگاهی برخوردار است؟ دوم، آیا در طول تاریخ، مفهوم آزادی در اندیشهی آیتالله خامنهای دچار گسست معنایی شده است؟ جهت پاسخ به این سؤالات از روش تحلیل محتوای کیفی بهره بردهایم. بهبیاندقیقتر، ابتدا به کدگذاریِ کیفی واحدهای معنا (که از بیانات ایشان از دههی 60 تاکنون جمعآوری شده بودند) پرداختیم، سپس آنها را درقالب یازده مقوله و در دو تم اصلی که عبارتند از «آزادی واقعی برای ایجاد جامعهای قوی و تمدنساز، عنصری ضروری است» و «لزوم برخورداری از بینش و رویکرد انقلابی در مواجهه با آزادی تاکتیکیِ غرب» تفسیر و طبقهبندی کردیم. همچنین، براساس یافتههای حاصله از تحلیل محتوای کیفی مفهوم آزادی (تاریخِ کدهای بهدستآمده) به این نتیجه دست یافتیم که گسست خاصی درباب این مفهوم در اندیشهی آیتالله خامنهای رخ نداده است، بااینوجود از میانهی دههی هفتاد به بعد که فضای بیشتری برای طرح مفهوم آزادی فراهم شده است، ایشان کوشیدهاند تا در بیاناتشان جزئیات نظری بیشتری را درباب این مفهوم تشریح کنند.
