فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این مقاله بررسی پیامدهای دوگانه سرمایه­گذاری بخش خصوصی در هوش مصنوعی بر بازار کار و نرخ بیکاری در اقتصادهای پیشرو است. بدین منظور مجموعه‌ای از داده‌های تابلویی شامل بیست کشوری که در دوره ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳ بیشترین سرمایه­های مخاطره‌پذیر مرتبط با هوش مصنوعی را جذب کرده‌اند گردآوری شد. در ادامه، با برآورد یک سیستم همزمان دو معادله به کمک روش گشتاورهای تعمیم‌یافته سیستمی (System-GMM)، دو کانال اثرگذاری متمایز شد: نخست، کانال بهره‌وری که جانشینی نیروی کار با سرمایه فناورانه را منعکس می‌کند و دوم، کانال خلق شغل که از توسعه صنایع و خدمات مکمل هوش مصنوعی و بازآفرینی زنجیره‌های ارزش ناشی می‌شود. برآوردها نشان می‌دهد که افزایش بهره‌وری، در غیاب سیاست‌های جبرانی، نرخ بیکاری را بالا می‌بَرد؛ درحالی ‌که سرمایه‌گذاری مستقیم در هوش مصنوعی اثری کاهنده دارد. بنابراین، برآیند نهایی در هر کشور به توازن قدرت این دو کانال بستگی دارد. آزمون‌های پایایی و اعتبار ابزارها، صحت نتایج را تأیید کردند. براساس یافته‌ها، اجرای برنامه‌های ارتقای مهارت دیجیتال، گسترش زیست‌بوم نوآوری، اصلاح نظام آموزشی و حمایت هدفمند از استارتاپ‌های فناورمحور ضروری است تا تحول فناورانه به سوی ایجاد شغل پایدار هدایت شود. ناهمگونی در ظرفیت جذب فناوری و کیفیت نهادی نیز عامل مهم تفاوت آثار است؛ به‌گونه‌ای که کشورهایی با نظام نوآوری بالغ، توانایی خنثی‌سازی اثر جانشینی و دستیابی به تعادل کارآفرینانه‌تر را دارند.