فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

علیت گرنجر ابزار مهمی در تحلیل‌ روابط متقابل متغیرهای کلان اقتصادی است. اخیرا روش‌های اقتصادسنجی بازگشتی برای ارزیابی پویایی‌های روابط علیت گرنجری توسعه­یافته‌اند. هدف این مقاله به­کارگیری آزمون علیت گرنجر متغیر در زمان  برای ارزیابی روابط علّی متغیر در زمان بین نرخ تورم و بازار سهام در ایران است. به­این منظور از داده‌های ماهانه نرخ تورم و شاخص کل بازار سهام ایران و همچنین بازده آن از دی ماه 1393 تا شهریورماه 1401 استفاده شده است. این اطلاعات از سایت بانک مرکزی ایران استخراج شده­اند. بررسی علیت میان سری­های زمانی نرخ تورم و بازار سهام در ایران است. به­ این منظور از داده‌های ماهانه در دوره دی  1393 تا شهریور 1401 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد براساس الگوریتم‌ تکامل بازگشتی(RE) هیچ رابطه علّی میان نرخ تورم و بازار سهام وجود ندارد. همچنین براساس نتایج الگوریتم‌های پنجره گردشی(RO) و بسط پیشین(FE) تنها سطح و بازده شاخص کل علیت گرنجر نرخ تورم بوده است. همچنین روند علیت گرنجر متغیر نشان داد از تابستان 1397 تا ابتدای پاییز 1397 نرخ تورم علیت گرنجر شاخص کل بوده­است. علاوه­بر این، براساس هر سه الگوریتم از پاییز1397 تا تابستان 1398 ارتباط متقابل میان شاخص کل و نرخ تورم وجود داشته است، اما در سایر زمان‌ها چنین رابطه‌ای از هیچ سمتی وجود ندارد. نتایج روند علیت گرنجر بازده شاخص کل و نرخ تورم حکایت از آن داشت در دوره دی 1393 تا شهریور 1401 نرخ تورم علیت گرنجر بازده شاخص کل بوده، اما نرخ بازده شاخص کل در هیچ زمانی علت نرخ تورم نبوده است. به­طور کلی یافته‌ها از این نتیجه حمایت می‌کنند که روابط علیت گرنجر بسیار پویا هستند و الگوهای علیت به­دست آمده در داده‌ها به نوع الگوریتم مورد استفاده بستگی دارد.