داستان نویسی از زبان حیوانات در ادبیات عربی و ادبیات فارسی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

داستان نویسی از زبان حیوانات – منثور و منظوم – یکی از گونه‌های ادبی است که از دیرباز در ادبیات ملت‌های کهن مورد توجه بوده است. داستان‌های ایسوپ (ازوپ) در غرب و کلیله و دمنه در شرق از کهن‌ترین این داستان‌ها به شمار می‌روند. چگونگی راهیابی کلیله و دمنه از هندوستان به ایران در دورۀ پیش از اسلام و ترجمه آن به زبان عربی در سده‌های نخستین اسلامی برای همگان آشناست. در این پژوهش به تأثیر و تأثر زبان عربی و فارسی از یکدیگر در این گونه ادبی پرداخته شده و نمونه‌های گوناگون آن را در ادبیات هر دو ملت از روزگاران کهن تاکنون بیان شده، شاعران و نویسندگان ایرانی و عرب به گونه‌ای برجسته از این نوع ادبی برای بیان مضامین تعلیمی و اخلاقی وام گیری کرده‌اند. از نمونه‌های این ادیبان در ادبیات عربی می‌توان از احمد شرقی، محمد عثمان جلال و توفیق حکیم نام برد و از میان ادیبان ایرانی علاوه بر مرزبان بن رستم، سنایی، عطار و مولوی می‌توان از محمد حسن خان اعتماد السلطنه، پروین اعتصامی و ایرج میرزا نام برد.